Kalın'dan "süreç" değerlendirmesi: “PKK yönetiminden kaynaklı direnç var”

VANMED HABER MERKEZİ - MİT Başkanı İbrahim Kalın, Ortadoğu Araştırmaları Merkezi (ORSAM) ile Oxford Üniversitesi Küresel Tarih Merkezi bünyesindeki Küresel Düzen Programı tarafından Ankara’da düzenlenen “Ortadoğu’da Yeni Bir Bölgesel Toplum Sözleşmesi Arayışı” konferansında gündeme ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Oxford Üniversitesi’nden Galip Dalay’ın sorularını cevaplayan Kalın, silahsızlanma ve demokratikleşme süreci, PKK üyelerinin Türkiye’ye dönüşü, Suriye’de Kürtlerin yeni yönetime katılımı ve bölgesel gelişmelere ilişkin açıklamalar yaptı.

“Kürt meselesi yalnızca silahların bırakılmasına indirgenemez”

Kürt meselesinin çözümünün yalnızca silahların bırakılmasıyla sınırlı tutulamayacağını belirten Kalın, sorunun ortaya çıkmasına neden olan toplumsal ve siyasal koşulların da ele alınması gerektiğini söyledi.

Kürtlerin bir bölümünün kendisini dışlanmış, ayrımcılığa uğramış ve haklarından mahrum bırakılmış hissetmesinin meselenin temel boyutlarından biri olduğunu ifade eden Kalın, kimlik, hafıza, çok kültürlülük ve topluluk aidiyetlerinin demokratikleşme kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini kaydetti.

Sürecin iki temel ayağı bulunduğunu belirten Kalın, bunların silahsızlanma ile Kürt meselesinin ortaya çıkmasına neden olan sorunların giderilmesi olduğunu söyledi.

“Bunu yalnızca birine indirgerseniz süreç tek ayaklı kalır. Sürecin iki ayak üzerinde ilerlemesi gerekiyor” diyen Kalın, silahsızlanmanın tek başına çözüm getirmeyeceğini, demokratikleşme, kapsayıcılık ve toplumsal bütünleşme alanlarında da adımlar atılması gerektiğini vurguladı.

“PKK yönetiminden kaynaklı direnç var”

Sürecin ilerleme hızına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Kalın, PKK’nin lider kadrosundan kaynaklanan bazı kaygı ve dirençlerin bulunduğunu belirtti.

Sürecin beklenen hızda ilerlemediğini ifade eden Kalın, örgüt yönetiminin gelecekte kendilerini neyin beklediği ve sürecin nasıl sonuçlanacağı konusunda soru işaretleri taşıdığını söyledi.

Kalın, “Size karşı dürüst olmam gerekirse PKK’nin lider kadrosundan gelen bir miktar direnç var. Görmek istediğiniz hızda ilerlemiyoruz. Dolayısıyla ‘Bize ne olacak?’ sorusu ve sürecin nasıl sonuçlanacağı konusunda bazı meseleler, kaygılar var. Bu kaygıları anlıyorum. Ama konuşuyoruz. Bu meseleleri ele almaya ve aşmaya çalışıyoruz” dedi.

“467 milletvekilinin desteğini aldık”

Sürecin siyasi zemininin geniş bir mutabakata dayandığını savunan Kalın, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ve MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli'nin desteğiyle başlayan sürecin CHP, DEM Parti ve diğer siyasi partilerin katılımıyla genişlediğini söyledi.

Mecliste gerçekleştirilen oylamada 467 milletvekilinin lehte oy kullandığını belirten Kalın, bu tabloyu uzun zamandır Türkiye siyasetinde görülmeyen bir mutabakat olarak nitelendirdi.

Kalın, Meclisten geçen yasa, Cumhurbaşkanı Yardımcısı başkanlığında oluşturulan kurul ve TBMM bünyesinde planlanan izleme mekanizmasının siyasi kararlılığı gösterdiğini ileri sürdü.

PKK üyelerinin dönüşü için ek yasal düzenlemeler gündemde

PKK üyelerinin Türkiye'ye dönüşü ve toplumsal yaşama yeniden katılımına ilişkin hazırlıkların sürdüğünü belirten Kalın, silahsızlanma aşamalarının tamamlanmasının ardından yeni yasal düzenlemelerin gündeme geleceğini söyledi.

Diğer ülkelerin benzer süreçlerde edindiği deneyimlerden yararlandıklarını ifade eden Kalın, Türkiye'nin kendi koşullarına uygun bir model geliştirdiğini kaydetti.

Kalın, silahsızlanma aşamalarının tamamlanması ve Millî Güvenlik Kurulu'nun onayının ardından mevcut yasal paketin kapsamı dışında kalan PKK üyelerini de içerecek ek düzenlemeler yapılmasının planlandığını belirtti.

Türkiye'nin geri dönecek kişileri toplumsal yaşama yeniden kazandırabilecek kapasiteye sahip olduğunu savunan Kalın, bunun bir uyum süreci gerektireceğini ifade etti.

“Suriye, Irak ve İran'da da demokratikleşme ihtiyacı var”

Kürt meselesinin yalnızca Türkiye sınırları içerisinde değerlendirilemeyeceğini belirten Kalın, Kürtlerin yaşadığı Suriye, Irak ve İran'da da demokratikleşme ve toplumsal bütünleşme ihtiyacı bulunduğunu söyledi.

Bölgedeki etnik, mezhepsel ve dinî farklılıkların çatışma nedeni değil, toplumsal zenginliğin bir parçası olarak görülmesi gerektiğini dile getirdi.

Kürdistan Bölgesi'ndeki siyasi partilerin sürece katkısına da değinen Kalın, KDP, YNK ve diğer siyasi yapılarla ilişkilerin önemine dikkat çekti. Kürdistan Bölgesi'ndeki Kürtlerin bugüne kadar sürece yardımcı olduğunu belirten Kalın, ilerleyen aşamalarda daha büyük roller üstlenebileceklerini söyledi.

Bazı PKK üyelerinin bir süre daha Kürdistan Bölgesi'nde kalabileceğini belirten Kalın, bunun üzerinde uzlaşılan çerçevede gerçekleşmesi halinde sorun oluşturmayacağını ifade etti.

Sürecin geleceğine ilişkin değerlendirmesinde kararlılık mesajı veren Kalın, “Dolayısıyla geri dönüş yok. İlerlemeye devam edeceğiz” dedi.