--°Van
DOLAR50,42
EURO55,61
GRAM6.258
ÇEYREK10.367
Mülkiye Tekin

Mülkiye Tekin

Mail: m.tekin@vanmed.net

Gelawêj: Dilimizin, kültürümüzün ve ortak hafızamızın buluşması

Gelawêj: Dilimizin, kültürümüzün ve ortak hafızamızın buluşması

Bazı buluşmalar vardır; yalnızca insanların bir araya gelmesini sağlamaz, aynı zamanda bir halkın dilini, kültürünü, sanatını ve ortak hafızasını yeniden görünür kılar. Süleymaniye’de her yıl düzenlenen Gelawêj Kültür, Sanat ve Edebiyat Festivali de bu buluşmalardan biridir.

Kürdistan’ın dört parçasından ve dünyanın farklı ülkelerinden yazarları, şairleri, sanatçıları ve akademisyenleri bir araya getiren Gelawêj, bir festival olmanın ötesinde, Kürt kültürünün farklı coğrafyalardaki temsilcilerinin buluştuğu uluslararası bir düşünce ve sanat alanı oluşturuyor.

Bu yıl 5-7 Kasım tarihlerinde gerçekleştirilen 29. Gelawêj Festivali, 38 ülkeden katılımcıyı Süleymaniye’de buluşturdu. Yazar Sami Hadi’ye adanan festival boyunca şiir ve edebiyat okumaları, paneller, düşünce tartışmaları, resim ve fotoğraf sergileri, kitap etkinlikleri ve müzik dinletileri düzenlendi.

Bu buluşma, Kürt edebiyatının ve sanatının farklı coğrafyalardaki birikimini bir araya getirmesi bakımından önemliydi.

Dil, coğrafi sınırların ötesinde bir bağdır

Kürtler, farklı ülkelerin sınırları içerisinde yaşayan, farklı siyasal ve toplumsal koşullardan geçen geniş bir coğrafyaya yayılmış durumda. Bu coğrafi ayrılığa rağmen dil, edebiyat, sanat ve kültür ortak bir hafızanın taşıyıcısı olmayı sürdürüyor.

Bir halkın kültürel varlığını koruması, yalnızca geçmişten devraldığı değerleri muhafaza etmesiyle mümkün değildir. Bu değerleri geliştirmesi, yeni eserler üretmesi ve gelecek kuşaklara aktarabilmesi gerekir.

Gelawêj gibi festivallerin önemi de burada ortaya çıkıyor. Farklı bölgelerde yaşayan yazarların, şairlerin ve sanatçıların birbirlerini tanıması; eserlerini, düşüncelerini ve deneyimlerini paylaşması kültürel bağları güçlendiriyor.

Çünkü edebiyat yalnızca bir kişinin kaleminden çıkan metin değildir. O metnin okurla buluşması, başka dillere çevrilmesi, tartışılması ve yeni üretimlere kaynaklık etmesi gerekir.

Van’dan Süleymaniye’ye uzanan edebiyat bağı

Gelawêj Festivali’nde Türkiye’den resmî davetli olarak yer almak benim için de bu kültürel buluşmanın bir parçası olmak anlamına geliyordu. Diyarbakır’dan Hacı Özkan’ın da davetliler arasında bulunması, Türkiye’deki Kürt edebiyat çevrelerinin bu uluslararası buluşmada temsil edilmesi açısından anlamlıydı.

Van’dan Süleymaniye’ye uzanan bu yol, yalnızca iki şehir arasındaki mesafeden ibaret değil. Aynı zamanda farklı coğrafyalarda üretilen edebiyatın birbirini tanıması, yazarların ortak meseleler etrafında buluşması ve yeni kültürel ilişkilerin kurulması için bir imkân.

Van, Diyarbakır, Süleymaniye, Erbil, Mahabad ve Avrupa’daki Kürt edebiyat çevreleri arasında daha güçlü bağlar kurulmasına ihtiyaç var. Bu bağların gelişmesi, Kürtçenin farklı lehçelerinde üretilen eserlerin birbirine ulaşmasını ve edebiyatın daha geniş bir okur kitlesiyle buluşmasını sağlayabilir.

Edebiyatın ortak dili: Üretmek ve paylaşmak

Gelawêj’de şiirden edebiyata, görsel sanatlardan müziğe, toplumsal düşünceden ideolojik tartışmalara kadar geniş bir alanda etkinlikler gerçekleştirildi. Farklı ülkelerden katılımcıların aynı ortamda buluşması, kültürel etkileşimin ne kadar önemli olduğunu bir kez daha gösterdi.

Bu tür etkinliklerin kalıcı bir değer yaratabilmesi için festival günleriyle sınırlı kalmaması gerekiyor. Kurulan ilişkilerin sürdürülmesi, ortak yayınların hazırlanması, eserlerin farklı dillere çevrilmesi ve genç yazarların desteklenmesi büyük önem taşıyor.

Özellikle Kürtçe edebiyat açısından çeviri faaliyetleri önemli bir ihtiyaç. Kürtçe yazılan eserlerin başka dillere kazandırılması kadar, farklı dillerde üretilen edebiyatın Kürtçeye çevrilmesi de kültürel dünyamızı genişletecektir.

Genç kuşakların edebiyatla buluşmasını sağlayacak atölyeler, yazarlık programları, ortak dergiler ve dijital yayın platformları da bu sürecin önemli parçaları olmalı.

Geçmişin mirası, geleceğin edebiyatı

Gelawêj’in 29 yıldır sürdürdüğü buluşma geleneği, kültürel üretimin sürekliliği açısından değer taşıyor. Ancak asıl başarı, bu buluşmaların yeni eserlerin, düşüncelerin ve ortak çalışmaların ortaya çıkmasına katkı sunmasıyla mümkün olacaktır.

Bir festivalin değeri yalnızca kaç ülkeden katılımcı ağırladığıyla ölçülemez. Kaç yeni ilişkinin kurulduğu, kaç eserin okurla buluştuğu, kaç genç yazarın cesaret kazandığı ve kültürel üretime ne kadar katkı sağlandığı da önemlidir.

Kürt edebiyatının farklı coğrafyalardaki birikimini bir araya getiren Gelawêj, bu açıdan önemli bir kültürel alan yaratıyor. Bu alanı büyütmek, yalnızca festival düzenleyicilerinin değil, yazarların, sanatçıların, yayıncıların, çevirmenlerin ve okurların da ortak sorumluluğudur.

Çünkü bir dilin sınırları haritalarla çizilmez. Onu yaşatan; o dilde kurulan cümleler, yazılan şiirler, anlatılan hikâyeler ve kuşaktan kuşağa aktarılan düşüncelerdir.

Gelawêj’in benim açımdan taşıdığı en önemli anlam da budur: Farklı coğrafyalarda yaşayan insanları ortak bir kültür ve edebiyat zemini üzerinde buluşturmak, birbirimizi tanımak ve geleceğe birlikte söz bırakabilmek.

Yorum Yazın

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar