Van’ın ekonomik ve altyapı sorunları için Meclis Araştırması talebi

Önergesinin giriş bölümünde, “Van jeostratejik konumuyla büyük bir ekonomik pazarın ortasında yer almasına, genç nüfusuyla önemli bir iş gücüne sahip olmasına ve yerüstü zenginlikleriyle ciddi bir turizm potansiyeli taşımasına rağmen, işsizlik ve yoksulluk başta olmak üzere sağlıktan eğitime, tarım ve hayvancılıktan ekolojiye birçok sorunla boğuşuyor” tespitinde bulunan Sarısaç, bunun için Meclis Araştırması talebinin olduğunu belirtti.  

Van Milletvekili Murat Sarısaç, talep ettiği Meclis Araştırması önergesine ilişkin gerekçelerini ise, şöyle açıkladı:

“Van jeostratejik konumu, genç nüfusu ve doğal güzellikleriyle ciddi bir potansiyel taşımaktadır. Van, Ortadoğu coğrafyasında ciddi bir ekonomik pazarın adeta tam ortasında bulunmasına rağmen hiçbir zaman hak ettiği ilgiyi ve değeri görmemiştir. Van’ın süregelen sosyo-ekonomik ve politik sorunları Covid-19 salgınıyla birlikte daha da derinleşmiştir.

STK ve meslek odalarının, emekçilerin, esnafın, kadınların, gençlerin, çiftçilerin, KHK’lilerin ve işsiz yurttaşların sorunları her gün artmaktadır.

Hayvan pazarında yem fiyatları, küpeleme ve para cezaları konusunda yaşananlar; yine saman pazarında satış yapılamaması yurttaşların alım güçlerinin de azaldığını göstermektedir. Esnaf temsilcileri, esnafın gücünün hem sigortaya, hem de Bağ-Kur’a yetmediğini vurgulamaktadır. Bağ-Kur ve sigortada 6 puanlık indirimin yeniden gündeme gelmesi gerektiği talebi açıkça dile getirilmektedir.

Özellikle Kapıköy Sınır Kapısı’nın açılmaması Van’da temel bir problem haline gelmiştir. Van esnafı için İranlı turistlerin önemi büyüktür. Van’ın İran’a sınırı olan diğer ilçelerinde de ticareti artıracak kapıların açılması gerekirken, mevcut tek kapı olan Kapıköy, Van’da STK ve siyasi partilerin bütün çağrılarına rağmen gerekli tedbirler alınarak açılmamıştır. Bunun sonucunda Van’da hotel, kafe ve restoran başta olmak üzere her sektörde çoklu bir kriz durumu ortaya çıkmıştır. Kapıköy’ün kapalı olduğu her gün biraz daha büyüyen ekonomik kriz; elektrik ve su faturalarının ertelenmemesi, biriken kredi faizleri ve borçlar, SGK primi işveren payları, gelir vergisi stopajlarında çözüm üretilmemesi vb. gibi artçı krizlerle daha da büyümektedir.

Van’da il ve ilçe belediyelerine kayyım atanarak halkın iradesinin gasp edilmiş olması da temel bir sorundur. Çünkü kayyımlarla il-ilçe belediye meclisleri de işlemez hale getirilirken, belediyeler tamamen atanmış memurlara bırakılmıştır. Bunun üzerine yurttaşların belediyelerle doğrudan bağı koparken, kayyımlar da halkın yararlandığı eğitim, sağlık, kadın vb. birçok kurumu kapatmış; Van’ın sosyo politik ve kültürel dokusuna aykırı birçok icraata imza atmışlardır.

Bunun yanında tarım ve hayvancılık Van’ın klasik üretim biçimi olmasına rağmen, neredeyse bitme noktasına gelmiştir. Van; Türkiye’de küçükbaş hayvan sayısında birinci olduğu, ülkede toplam mera varlığının yüzde 10’unu barındırdığı halde, mera ve yaylalar yasaklanmıştır. Bugün yem, gübre ve mazot fiyatları her gün artarken, destekler sınırlı kalmakta ve çiftçiler sıklıkla icra takibine takılmaktadırlar.

Bunun yanında işsizlik de Van’da ciddi bir sorundur. Bugün Van nüfusunun yüzde 80’i genç ve yaş ortalaması 20 olmasına rağmen, reel işsizlik yüzde 40 civarındadır. Bu nedenle genç nüfusun bir kısmı farklı illerde mevsimlik işçi olarak çalışmaktadır. Sonuç olarak Van; sosyo-ekonomik gelişim endeksinde, sağlık, eğitim, çalışma hayatı, konut, gelir ve servet alanlarının hepsinde son sıralarda yer almaktadır.

Ayrıca Van’da; çevre yolunun bitirilmemesi, şehir stadyumunun yapılmaması, kabarık elektrik faturaları ve kültür varlıklarının restorasyonlarının yapılmaması başta olmak üzere birçok ciddi sorunun etkileri de yurttaşlar tarafından hissedilmektedir. Bu nedenle Van’da kronikleşen sosyo politik ve ekonomik sorunların tespit edilerek gerekli tedbirlerin belirlenmesi amacıyla Meclis araştırması açılması elzemdir.”

Mehmet GÜLER - VANMED