DEM Parti Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, her yıl Newroz kutlamalarının gerçekleştirildiği 21 Mart tarihinin resmi tatil olarak ilan edilmesi için TBMM Başkanlığına kanun teklifi verdi.
VANMED HABER MERKEZİ - Van Milletvekili Gülcan Kaçmaz Sayyiğit, 21 Mart tarihinin resmi tatil ilan edilmesiyle ilgili TBMM Başkanlığına sunduğu kanun teklifinde önce gerekçeyi, dile getirdi, ardından da gerekçe maddelerini sıraladı.
Milletvekili Sayyiğit, teklifle ilgili gerekçeyi, şöyle ifade etti:
"İnsanlık tarihi boyunca baharın gelişi, yeni bir günün başlangıcı olarak farklı ritüellerle karşılanmıştır. Ortadoğu’dan Asya’nın içlerine değin birçok halkın baharın gelişini bir müjde olarak kabul ettiği görülmektedir. Mezopotamya coğrafyası da tarımsal üretimin merkezi ve farklı uygarlıkların beşiği olması hasebiyle zorlu iklim koşullarının son bularak doğanın canlanmasını bir kutlama vesilesi yapagelmişlerdir. Buna bağlı olarak Newroz, mevsimsel dönüşümle birlikte yeniden bir uyanış olarak kabul edilmiştir. Kürtlerin tarihsel coğrafyasında da Newroz, doğanın uyanışını müjdelediği gibi Kürt halkının zulme karşı direnişini de simgeleyen bir gün olagelmiştir.
Türkçede “Yeni Gün” anlamına gelen Newroz sözcüğü; Sultan-ı Nevruz / Nevruz / Naurız / Nowruz ve Noruz olmak üzere birçok şekilde ifade edilmektedir. Bugün dünyanın farklı köşelerinde de Newroz bayramının çeşitli ritüellerle kutlandığını görmekteyiz. Özellikle Kürtler tarafından meydanlarda kitlesel olarak kutlanırken Anadolu’da da halklar tarafından Mart Dokuzu, Kuzuayı ve Yaz-Başı gibi isimlerle karşılandığı bilinmektedir. Dolayısıyla hiçbir halkın, 21 Mart’ta doğanın canlanmasına karşı kayıtsız kalmadığı görülürken her halkın kendi tarihsel mirası ve kültürel değerleri nispetinde etkinlikler düzenlediğini söylenebiliriz. Özellikle Kürt coğrafyasında 21 Mart’ın gelişiyle Newroz bayramı büyük bir coşkuyla karşılanmaktadır.
Bu sebeple 2025 yılı Newroz kutlamaları farklı kentlerde büyük bir katılımla devam etmektedir. Özellikle her yıl Diyarbakır’da yüz binlerce kişinin katıldığı Newroz kutlamaları ilgiyle takip edilmektedir. Çünkü Newroz, geçmişten bugüne Kürt kültür tarihinin ayrılmaz bir parçası olarak yaşayagelmektedir. Newroz’un Kürtlerin ataları olarak kabul edilen Gutiler tarafından da tapınaklarda “Yeni Gün” anlamına gelen “Zagmuk” adıyla kutlandığı tarihi kaynaklarda yer almaktadır. Zagmuk bayramında da Newroz’da olduğu gibi düzenlenen törenlerde ateşler yakıldığı ve bununla birlikte kralın da halkın arasına girdiği belirtilmektedir. Bunun Hurrilerden Mitannilere, Medlerden Urartulara değin devam eden bir gelenek olduğu da tarih kaynaklarından anlaşılmaktadır.
Geçmişten bugüne Newroz; Kürtler açısından Demirci Kawa’nın, halkı katleden Zalim Dehhak’a karşı baş kaldırıp özgürleştirdiği mitolojiye dayanmaktadır. Newroz, insanlığın sadece zorlu doğa koşullarına karşı değil; aynı zamanda insanın insana eziyetinden kurtuluşu da sembolize edegelmiştir. Bu sebeple Newroz, son yüz yılda Kürt halkının her türlü inkâr politikasına karşı bir araya gelip ulusal varlığını göstermenin de bir aracı olmuştur. Tarihsel realiteye rağmen Türkiye’de 21 Mart Newroz Bayramı on yıllarca yasaklanmış, yakın tarihe kadar birçok defa da engellenmiştir. Öyle ki 1992 yılında Cizre’de Newroz kutlayan halka yapılan saldırı sonucunda onlarca kişi hayatını kaybetmiştir.
Yine son 20 yılda Newroz Bayramı kutlamalarının yasaklanması veya engellenmesi üzerine birçok ölüm ve yaralanma vakası yaşanmıştır. 2017 yılı Newroz’unda da Diyarbakır’da üniversite öğrencisi Kemal Kurkut herkesin gözleri önünde katledilmiştir. Bunun yanında Newroz kutlamalarına birçok yurttaş, festival havasında kutlanmasını sağlayacak tedbirlerin alınmamasından dolayı katılamamaktadır. Özellikle çalışan emekçiler açısından 21 Mart’ın hafta içi günlerine denk gelmesinden dolayı kutlamak mümkün olmamaktadır.
Bu sebeple 21 Mart Newroz Bayramı’nın Türkiye halkları tarafından bir festival havasında kutlamasının önü açılmalıdır. 21 Mart’ın resmî tatil ilan edilmesiyle halkların bir araya gelerek barış içinde Newroz’u karşılamaları mümkün olabilir. Dolayısıyla 21 Mart’ın resmi bir bayram ilan edilmesiyle Newroz’un barışın ve özgürlüğün çimentosu olması da sağlanacağından buna ilişkin adımların atılması tarihi bir değerde olacaktır."
Teklifin maddeleri ise, şöyle:
"MADDE GEREKÇELERİ
Madde 1 – 21 Mart gününün coğrafyamızda barış, kardeşlik ve birlik duygularıyla milyonlarca insan tarafından kutlanması sebebiyle 21 Mart’ın Newroz Bayramı olarak kutlanması amaçlanmaktadır.
Madde 2 – Yürürlük maddesidir.
Madde 3 – Yürütme maddesidir.
Ulusal Bayram ve Genel Tatiller Kanunu’nda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi
Madde 1 – 2429 sayılı kanunun ikinci maddesinin C ve D fıkraları aşağıdaki şekilde değiştirilmiştir.
“C) 1 Ocak günü yılbaşı tatili, 1 Mayıs günü Emek ve Dayanışma Günü, 15 Temmuz günü Demokrasi ve Milli Birlik Günü ve 21 Mart günü Newroz Bayramı tatilidir.
D) Ulusal, resmi ve dini bayram günleri ile yılbaşı günü, 1 Mayıs günü, 15 Temmuz günü ve 21 Mart günü resmi daire ve kuruluşlar tatil edilir.”
Madde 2 – Bu kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
Madde 3 – Bu kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür."
Yorum Yazın