--°Van
DOLAR49,74
EURO55,81
GRAM6.427
ÇEYREK10.619
Çiya Artos

Çiya Artos

Mail: ciya.artos@gmail.com

Beşdarbûna hinek Kurdan di siyaseta koletiyê de ku 100 sal in berdewam dike

Beşdarbûna hinek Kurdan di siyaseta koletiyê de ku 100 sal in berdewam dike

Par payîzê, di vekirina Meclisa Neteweyî ya Tirkiyeyê de, bi "pêşniyara aştiyê" ya Serokê Partiya Tevgera Neteweperest Bahçelî ya ji bo parlamenterên DEM'ê tevgerek dest pê kir. Ji bo hevdîtinên Ocalan û destur dan. Dem Parti çû Îmraliyê Öcalan re hevdîtin kirin. Piştê hevdîtinê DEM (Partiya Wekhevî û Demokrasiyê ya Gelan) carek din diyar bû ku ew îro ne partiyeke Kurdistanî ye, berovajî wê, ew partiyeke Tirk e û daxwazek netewî û demokratîk a Kurdan naxwaze.

Dewleta Tirk çi dibêje û çi dike, ne li hev in. Di vê pêvajoya bê nav û deng de dewlet tiştekî nade kurdan. 

Em li xaleke ku dewlet herî zêde di nav tevliheviyê de ye temaşe dikin. Şêwirmendê Serokomarê Tirkiyê Mehmet Uçum dibêje, "Komara Tirkiyê dewleteke netewî ya kurdan û tirkan e." Mustafa Kemal jî vê propagandayê dikir. Kurda piştre encama komkujî, asîmîlasyon, sirgûn û darvekirinê dîtin. Naha jî kurdan nas nakin û zimanê kurdî qebûl nakin. Ji şaredariyan re qeyûm tayîn dikin. Piştre behsa aştiyê dikin. Ev jî nîşan dide ku dewlet di nava gendelî û sextekariyê de ye.

Bi hezaran kurd di zindanên Tirkiyê de dirizin. Madem dewlet dixwaze bi kurdan re aştî bike, çima her roj kurdan digre û dixe zindanê? Her roj Kurdên Rojava bombe dikin. Her aştiyê pîvanên wê hene. Me aştiyeke bi vî rengî nedîtiye. Dewletê kêrek xistiye qirika Kurdan, dixwaze Kurd teslîm bibin û ji vê re dibêje aştî.

DEM Partî berê heya çend meh berê digotin,“Pirsgirêka me bi dewletê re nîne. Em li dijî faşîzma AKP/MHP’ê şer dikin.” Lê em inêrin yek ji berpirsên wan Tayîp Temel alîkarê Serokê gîstî yê DEMê çawa serokê MHPê re dibêje: “Birêz Bahçelî lîderê herî hişmend e ku rîsk û derfetan dibîne." (Halk TV 12.02.225)

Du hefte borî, Hevserokê Giştî yê DEM'ê Bakirhan, MHP û serokê wê ji hikûmeta faşîst a AK Partî-MHP'ê ya ku weke hikûmeta ku pê re di nava şer de bû cuda kir û got, "Serokê MHP'ê ji bo aştî û biratiya Tirkiyeyê kesayetekî gelekî pêwîst e."

PKK û dewleta Tirk bi salane Kurdan bi rawestandine û hêja Kurdan zanîtî lawaz dikin. Ji bo vê jî metirsî heye ku hinek kurd destkeftiyeke herî biçûk jî ji Tirkan qebûl bikin. Ji ber ku, li gorî agahiyên ku ji raya giştî re derketine, tê gotin ku li Bakurê Kurdistanê Partiya DEM û Ocalan û Erdogan jî behsa wê dike, dê çareseriyek li ser bingeha hemwelatîbûna wekhev pêk were. Di civîna ku li ser vê mijarê hatiya lidarxistin, hin kurdên endamê AKP'yê û hin siyasetmedarên kurd ên beşdarî civînê bûn jî vekirî piştgirî dane vê pêvejoyê.

Çawa ku Mistefa Kemal di navbera salên 1920 û 24’an de li Kurdistanê hinek kesayetên Kurd xapandibû ku ji bo berjewendiyên xwe peymana Lozanê pêk anîbû, îro jî heman hîle tên dubarekirin. Gelo dîrok ji bo Kurdan xwe dubare dike? Rastî Kurd divê ser wê pir bifikirin.

Rastiyek heye ku li guhertinên ku di Lijneya Çavdêriyê ya Dewletê (Tirki Devlet Denetleme Kurumu DDK) ya li Tirkiyeyê de hatin kirin, hikûmet dê li kîjan şaredarî û saziyê bixwaze dê qeyûm tayîn bike. Ji vê pêvajoyê herî zêde Kurd wê zirarê bibînin. Lê belê ji ber ku di nava Tirkiyê de muxalefetek çêdibe, îhtîmala ku dewlet bikeve nav kaosê dê di çend salên pêş de zêdetir bibe. Ji ber ku AK Partî dixwaze mîna  ji sala 1923an heta salên 1950î li Tirkiyeyê desthilatdariya yekpartî ava bike. Yanî di vê heyamê de niyeta dewletê tune ku tu mafekî bide kurdan.

Daxwazên Kurdan ên siyasî ji aliyê dewleta kolonyalîst a Tirkiyeyê ve weke reaksîyonî, feodalî û hevkariya bi emperyalîzmê re hatin nirxandin û bi awayekî hovane hatin tepisandin. Di dawiyê de jî ev peyam dane kurdan: "Li Tirkiyeyê kurd her tişt dibe lê kurd nabe." Ev dîtin îro jî derbasdar e.

Wateya hevoka “Em hemû birayên hev in” dibêjin û ew e ku bi daxistina mafên netewî bo mafên takekesî, daxwaza berdewamkirina nîzama tirkan a li ser bingeha tirkbûna monîst û asîmîlasyonê sedsaleke din dixwazin bidomînên.

Ev ne tiştekî din e ji hewldanên partiyên li ser yekperestiyê yên ji bo veşartina xwendekarên netewî yên Kurdan bi vegotinên bêwate û pûç ên weke “Em bi hev re zewicîn, em ji yek umetê ne, em hemû birayên hev in”.

Ev rastiyek e ku DEM partiya Tirkiyê ye, ji ber ku armanca sereke ya tezên “Biratiya Gelan û Komara Demokratîk” a ku ew diparêze, daxwaza mafên Tirkan e. Lê piraniya Tirkan ne “biratiya gelan” û ne jî “Komara Demokratîk” dixwazin. Ger Tirk dixwazin demokrasîyê çêbikin jî ev ne pirsgirêka gelê Kurd e, pirsgirêka gelê Tirkane.

Nêrîna min, Komara Tirkiyeyê wek hevalbendê xwe rêxistina terorê HAMASê ya ku li hemberî Îsraîlê têk çû, ji bo ku xwe ji kurdan biparêze, bi qerta Öcalan tedbîran digire.

Beşek kurd ku li pey Çepên Tirk ên Marjînal û Kemalîst in, bi milyonan kurdan li pişt xwe dikişînin, li ser xwîna bi hezaran kurdan siyasetê dikin, tu tevkariya têkoşîna kurd û Kurdistanê nakin. Ev firsenda dîrokî nikare bibe qurbana axaftinên aştiyê yên derewîn ên tijî kemînên dewleta Tirk, di encama bikaranîna hin Kurdan de weke amûrekê.

Di dîroka kîjan gelan de zalim û gelên bindest, di bin serweriya dewleta kolonyalîst de, bi organa dewletê ya bi makezagoneke faşîst re wek hev bûn? Her Fîlm senaryoyek heye. Rêzefîlmên Tirkî û Brezîlyayî di nava 4-5 salan de diqedin. Rêzefîlma Öcalan 30 sal in bi dawî nebûye. Rêzafilma devleta Tirk jî sed salê neqedaye.

Pêvajoya bi navê aştiyê ya ku li Tirkiyeyê ji aliyê dewletê ve hatiye destpêkirin, bêyî ku mafên demokratîk ji Kurdan re bên dayîn û mafên wan ên demokratîk bi destûra bingehîn bên misogerkirin, bi dawîkirina têkoşîna çekdarî ye.

Armanca Tirkiyê di vê pêvajoyê bênav de ew e ku wê weke firsendekê bibîne ku bi tevahî serhildana Kurdan a dawî bitepisîne. Lê belê ji ber ku pêvajo di qada navneteweyî de cih girt, hem ji ber aloziyên siyasî yên  navxweyî û hem jî ji ber nakokiyên li qadan, şansên serkeftinê yên Tirkiyeyê tên astengkirin.

Ger ruhekî ku 1000 sal in dibêjin em birayên hev in û dixwazin di sedsala duyemîn a kolonîzekirina Kurdistanê de ava bikin hebe, ne ruhê Malazgirtê, ne jî ruhê Çanakkale û ne jî Eşme ye. Ji bo kurdan ew ruhê xerab e ku hê jî ji Peymanên Sykes- Picot û Lozanê ku beriya sedsalê bû sedem ku welatê wan li dijî îradeya wan bibe çar parçe. Ruhê peymana ku çar dewlet hembêz dikin ev e.

Banga Öcalan eşkere ye, yanî ew ê vî ruhê ku ji bo berjewendiya dewletê ye derbixe holê. Kurd bi hin hesab û lîstikên siyasî û îdeolojîk ve têne mijûl kirin. Ji ber ku ji bo pêkanîna polîtîkaya asîmîlasyonê û tirkkirina pirraniya kurdan lîstikên wiha pêkan e. Divê kurd êdî vê koma rantê ya ku diçe meclîsa Tirkiyê û bi deng û têkoşîna kurdan distîne hilnegirin û dersa pêwîst bidin wan. Ev koma rantê a ku bi dewletbûnê re lihevkirin û lihevkirinekê dixebite, di sosyalîzmê de di bin gotina hertimî ya "Maf" de tu eleqeya xwe bi "Biratiya Maf" re nîne. Ji bo wan jî bi navkirina xwe kurd netewperestî ye û ji bo wan tê wateya prîmîtîv û paşverûtiyê. Mistefa Kemal û şêwirmendên wî di salên 1923-an de jî bi heman awayî li kurdan diçûn û wan wek “paşverû û hov” bi nav dikirin.Lê belê, tevî ku ew hovereb, paşverû û qetlîamker in. Îro Çepên Tirk ên marjînal û Kurdên Kemalîst jî bi heman awayî tevdigerin.

Ev derdor bi salan e di çarçoveya demokratîkbûyîna Tirkiyeyê de pirsgirêka Kurd bi armanca maske û veşartina pirsgirêka Kurdistanê bi hîleyan dimeşîne. Dîsa nîşankirina Îmraliyê û Meclîsa Mezin a Neteweyî ya Tirkiyeyê (TBMMê) wekî navnîşan nîşana xitimandinê ye. Ji ber ku navnîşana pirsgirêka Kurdistanê ne Îmralî û ne jî Meclîsa Mezin a Tirkiyeyê ye. Ji ber ku tenê qanûnên di derbarê qetlîam û asîmîlekirina kurdan de di Meclisa Tirkiyê de dertên. Mirov bi siyaseteke ku tenê li ser dijminatiya AK Partiyê, Partiya Tevgera Neteweperest (MHP) an jî Partiya Komarî ya Gel (CHP) esas digire, sîyasetekê şaş e. Sîstema dewletê ya li Tirkiyeyê xirab e. Divê ev sîstem biguhere. Hûn nikarin bi tirkên li dijî kurdan ra bibin bira. Ji ber ku me wek kurd nabînin û wek bira nabînin. Dibêje ku, Komara Tirkiyê ji damezrandina xwe heta niha welat û rêveberiyeke demokratîk e. Ji bo wan demokrasî tê wateya înkarkirina mafên kurdan û qirkirina wan. Ev feraseta demokratîk a Tirkiyeyê ye. Banga Öcalan bi cîh bibe yan nebe, Kurd li vir tiştekî bi dest naxin. Li ser kurdan lîstikên mezin tên lîstin, bi gotineke din komediyeke mezin a şanoyê tê lîstin.

Gotina Bahçelî ya, "Bila Ocalan were li Meclîsê di koma DEM'ê de biaxive û rêxistina xwe fesih bike" encama lihevkirina di hevdîtinên berê yên dewletê û Ocalan de pêk hat. Guhertina paradîgmaya ku Ocalan di peyama xwe de behsa wê kiriye ne paradîgmaya wî bi xwe ye, di şexsê Bahçelî û Erdogan de paradîgmaya dewletê ye.

Ji ber ku ev daxuyanî ji bo pêşîgirtina li metirsî û aloziyên ku ji ber guhertina desthilatdariyê li Rojhilata Navîn û bi taybetî jî li Sûriyê dê ji bo Tirkiyê derkevin pêş ku mezin bibin, tê dayîn.

Lê rastî ev e ku dewlet ne bi rastî dixwaze rêxistinê hilweşîne, ne jî A. Öcalan tevî daxwaza wan daxuyaniyeke wiha dide. Ji bo sedemên vê yekê. Piştî şerê Xendekê li Bakurê Kurdistanê, şerê çekdarî yê PKK’ê hema bêje bi dawî bûye.

Di warê sîyaseta legal de, Partîya DEMê heye ku ji hemû partîyên din ên Tirkîyeyê ku heta niha karîbûye, Kurdan bêtir nêzî sînorên qebûlkirina statukoyê dike. Yanî îro ne qadên legal (qanûnî) û ne jî îllegal ji bo dewletê tehdîd nîne, lê wek valbendê (tamponê) xizmetê dikin.

Ocalan ku her tim li dijî Serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî bû û hewl dide Başûrê Kurdistanê tasfiye bike, ji ber ku girîngiyê dide nêrîna kek Mesûd Barzanî yan jî ji bo rewakirina nêrîna xwe dixwaze şanda Îmraliyê bi Serokê Kurdistanê Mesûd Barzanî re hevdîtinê bike? Em ê piştî demekê fêm bikin ka çima xwestine bi wî re hevdîtinê bikin. Tê gotin ku 6 vîdeoyên Abdullah Ocalan hene ku yek ji bo gel, yek ji bo Erdogan, yek ji bo Bahçelî, yek ji bo Qendîlê ye, yek ji bo aqilmendên Tirk. Ew vîdeo di destên dewletê û DEM Partiyê de ne. Lê ev ew vîdeo neanîne pêşiya gel. Ji ber ku di van vîdyoyan de behsa xizmetkirina gelê Kurd nayê kirin. Berevajî vê, ji ber ku ev axaftineke ku bang li Kurdan dike ku teslîm bibin, ne dewlet û ne jî partiya DEM vê yekê ji gel vedişêrin.

Birêz Mazlûm Abdî li benda nameya Ocalan bû.Pêwendiya Mezlûm Ebdî û Abdullah Ocalan bi hev re çêbûye û dan û standinên Ocalan û şaxa Ewropayê û Qendîlê jî çêbûne. Ocalan, di sînevîzyona xwe de gotiye, "Serdema têkoşîna çekdarî bi dawî bûye. Du rê li pêşiya me hene. Ya em ê bibin xizmetkarên emperyalîstan an jî bi rêya muzakereyên bi dewleta Tirk re em ê bi awayekî demokratîk têkoşînê bikin."

Hevserokê Partiya Herêmên Demokratîk (DBP) Keskîn Bayindir got, “Em dikarin mizgîniyeke xêrê bidin gelê xwe ku pêvajoya aştiyê bi pêş dikeve. Hemû aliyên Kurdan piştgiriyê didin vê pêvajoyê.” Ev tiştekê ne rast e. Ji ber ku ti hêzeke alternatîf nîne, gelê Kurd di vê mijarê de dezenformasyoneke şaş tê kirin.

Komîteya Rêveber a PKK'ê bi wesîleya salvegera "Komploya Navneteweyî ya 15'ê Sibatê ya li dijî Abdullah Ocalan" daxuyaniyek da. Mijara sereke ya daxuyaniyê: “Ocalan û Kurd Tirkiyê parçe nakin!”

PKK ne cara ewil e ku bi salan e di vê mijarê de agahiyan dide. ji ber vê yekê em jixwe vê yekê dizanin. Divê gelê Kurd di vê mijarê de hişyar be û lîstikên dewletê pûç bike. Nexwe em ê 100 salên din nikaribin zincîrên koletiya xwe bişkînin.

Çîya Artos

23ê Şibatê 2025

 

 

 

Yorum Yazın

Ana Sayfa
Web TV
Foto Galeri
Yazarlar