Haber Merkezi – Urartu, Med, Asur gibi farklı medeniyetlere yaklaşık 3 bin yıl boyunca başkentlik eden Van’da Toprakkale olarak bilinen bölgede bulunan Meher Kapı adı verilen tarihi mekanda Hz. Ali’ye ait ganimet ve atların olduğuna inanılıyor.
Bölge illeri arasında tarihi doku anlamında en dikkat çekici il olan Van’da birçok medeniyetin ayak izleri var.
Bu medeniyetlere ait inanç, gelenek-görenek, ekonomi, sosyal yaşam ve mimariyi örnekleyen sayısız tarihi eserleriyle Van tam anlamıyla bir tarih deryası.
Bu tarihi örneklerden biri de Toprakkale’de bulunan Meher Kapı.
Bazı bilgiler kapı üzerinde çivi yazısı ile yazılmış.
Meher kelimesi ‘aydınlatan’ anlamına geliyor. Diğer anıtsal kaya kapılarında olduğu gibi bu kapıdan Tanrı Haldi’nin bir ışık demeti içinde çıkacağına inandığı için bu isimle anılmıştır. Bunun yanında çeşitli efsaneler arasında Hz. Ali’ye ait ganimet ve atların burada bulunduğu ve her yıl bir gün açıldığına inanılıyor. Diğer bir inanış ise, bir çobanın kapının tılsımını söyledikten sonra içinde hazine bulunan kapı açılmış, içeri giren çoban burada uykuya dalmış, uyandığında tılsımı unutmuş ve bir daha çıkamamıştır.
Bazı belgelerde yer alan bilgilere göre, Urartu krallarından İşpuini ve oğlu Menua dönemlerinde M.Ö 820–810 tarihleri arasında Tanrı Haldi adına yaptırılmış olan Meher Kapı, kalker kayalığın yontulması ile yapılmış nemli bir inanç merkezidir.
Ön cephesinin büyük bir özenle düzeltilmesiyle oluşturulan dikdörtgen biçimli kapının çevresi iki çerçeve ile sınırlandırılmıştır. 2.60 m. genişliğinde ve 4 m. yüksekliğindedir. Bu kapıda diğer kapılarda olduğu gibi kutsal olarak kabul edilmektedir. Cam gibi düzeltilen kapının iç yüzeyine 47 satırdan oluşan çivi yazısı yazılmıştır. Yok edilmesine tedbir olarak asıl metin yenilenmiş ve bu haliyle yazıt 94 satırdan olmuştur. Urartular çok tanrılı bir din anlayışına sahip oldukları gibi ele geçirdikleri bölgelerin tanrılarını da kutsal saymış ve bu tanrılara inanmışlardır. Urartu Krallığına ait tüm tanrıların belli bir düzen içinde verildiği bu yazıtta, tanrılara ne zaman ve ne tür hayvanların kurban kesileceği belirtilmiştir. Bu bilgiler en iyi şekilde Meher Kapı’da karşımıza çıkmaktadır. Tanrı listesinin başında Tanrı Haldi gelir. Daha sonra Tanrı Teişeba ve son olarak da Tanrı Şivini gelmektedir.
Meher Kapı, 2012 yılında turizme açılmış, ancak gerekli tanıtımdan yoksun bırakıldığı için çok az kişi tarafından biliniyor burası.
Mehmet GÜLER - VANMED
Yorum Yazın