Milli Eğitim Bakanlığı’nın ardından YÖK Başkanı Yekta Saraç’ta üniversiteler için uzaktan eğitime geçiş açıklaması yaptı. Uzaktan eğitim açıklaması ardından sürecin nasıl olacağına yönelik araştırmalar başladı. Peki, Üniversitelerde uzaktan eğitim nasıl olacak ve ne zaman başlayacak?Sınavlar internet üzerinden mi yapılacak?Açık ders malzemeleri havuzu nedir?
Yüksek Öğretim Kurulu (YÖK) Türkiye'de corona virüs tehdidiyle ilgili aldığı önlemleri genişletti Yüksek Öğretim Kurumu (YÖK) Başkanı Prof. Dr. Yekta Saraç, koronavirüs önlemleri kapsamında üniversitelerde uzaktan eğitim döneminin başlayacağını duyurdu. Üç haftalık tatilin vize sınavlarına denk gelmesi nedeniyle üniversitelerde akademik takvimin uzayıp uzamayacağı da önümüzdeki hafta karara bağlanacak.
Saraç, açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
"Bugün itibarıyla YÖK bünyesinde farklı üniversitelerimizden alanında uzman hocalarımız tarafından oluşturduğumuz Yüksek Öğretimde Dijital Dönüşüm Komisyonumuz tarafından hazırlanan Pandemi Dönemi Uzaktan Öğretim Uygulamaları Yol Haritası’na Yürütme Kurulumuz tarafından son hali verilmiştir.
123 üniversitemizde Uzaktan Öğretim Uygulama ve Araştırma Merkezi (UZEM) bulunmaktadır. Altyapı konusunda eksiği olan üniversitelerimizin ihtiyaçları da YÖK koordinasyonunda diğer üniversitelerle işbirliği içerisinde giderilecektir. Bu istikamette de planlamalarımız vakit geçirilmeksizin hayata geçirilecektir.
Önümüzdeki haftadan itibaren talep etmeleri halinde sistemdeki bütün öğretim elemanlarına eğiticilerin eğitimi olarak da adlandırabileceğimiz 'Dijital Çağda Yükseköğretimde Öğrenme ve Öğretme' dersi ve yetkinliğinin dijital imkanlarla verilmesi konusunda tüm hazırlıklarımız tamamlanmıştır.
İçeriğe destek olmak ve bu alanda çeşitliliği artırmak amacıyla TRT tarafından YÖK’e tahsis edilecek kanal üzerinden daha geniş öğrenci kitlesinin aldığı ortak dersler yayınlanacaktır.
Üniversitelerde Sınavların Durumu
Saraç, sınavların online yapılmasıyla ilgili olarak “Bu hususu üniversitelerin kendi karar süreçlerinde, kendi şartları içerisinde sürdürmelerinin doğru olduğunu düşünüyoruz.'' Açıklamasında bulundu.
Açık Ders Malzemeleri Nedir?
Açık ders; öğretim elemanlarının, öğrencilerin ve hayat boyu öğrenmeyi hedefleyen herkes için hazırlanmış, ücretsiz, eğitim amaçlı oluşturulmuş elektronik ortamda bulunan derslerdir.
Öğrenciler, açık ders malzemelerinden yararlanarak eğitim almakta oldukları ya da ilgi duyduğu derslerden eğitim alabilir. Sınavlara çalışmak, soru çözmek, konu çalışmak ve konu tekrarı etmek için birebirdir.
Öğretim elemanları ise dersin nasıl anlatıldığına bakabilir, o kaynaklardan yararlanarak kendi anlatım şekline yön verebilir, karşılaştırma yaparak kendilerini geliştirebilirler.
Ne öğrenci ne de öğretmen ama hayat boyu öğrenmeyi, amaçlayan kendi kendine öğrenenlerde, ilgi alanlarına göre istediği dersi alabilir, eğitimine katkı sağlayabilir.
Açık ders kaynakları zamandan ve mekandan bağımsız, çevrim içi, kişinin istediği ders malzemelerine erişmesine olanak sağlamaktadır.
Bu kaynaklar; sunum, pdf, word, ses dosyaları ve video kayıtlardan oluşan zengin bir çeşitliliğe sahiptir. Tüm açık ders malzemeleri indirilebilir, dilenildiği gibi kullanılabilir. Ancak burada dikkat edilmesi gereken bu kaynaklar eser sahipleri tarafından bazı hakları sınırlandırılmış olmasıdır, telif hakları kapsamında Creative Commons tarafından lisanslanmıştır. Kaynakların ticari amaçlı kullanımı yasaklanmıştır.
Türkiye'de Açık Ders
Türkiye'de açık ders malzemeleri konusunda ilk adım Türkiye Bilimler Akademisi tarafından, 2006 yılında üniversite rektörlerinin bilgilendirilmesiyle başlamıştır. Ardından Ulusal Açık Ders Malzemeleri Konsorsiyumu (UADMK) kurulmuştur. Ulusal Açık Ders Malzemeleri Konsorsiyumunda ilk toplantı 2007 yılında belirli sayıda üniversitelerin katılımıyla gerçekleşmiştir. Açık Ders Kaynakları hakkında farkındalık yaratmak için her üniversite kendi ders notları paylaşacağı bir web sitesi oluşturacaktır. Fakat çok az üniversite yapabilmiştir. Türkçe kaynakların azlığından dolayı yabancı dildeki dersleri Türkçe'ye çevirme projesinede akademisyenler teşvik edilmiştir. İlk toplantıda bir aşama kaydedilemesede 2009 yılında yapılan UADMK İkinci Genel Kurul Toplantısı'nda Açık Ders Malzemeleri Çalışma Grubu oluşturulmuştur. Bu grup gelecekte yapılacak olan çalışmalar hakkında projeler planlanmıştır. Devlet Planlama Teşkilatı'na (DTP) maddi yardım sağlamasıyla 81 ders açık erişimde insanlarla buluşturuldu. TÜBA Açık Ders Malzemeleri yolunda bir proje ve çalıştaylar düzenlemiştir.
2012 yılına gelindiğinde TÜBA'ya destek olması için Bilim ve Teknoloji Yüksek Kurulu (BTYK) tarafından, TÜBİTAK'la Açık Ders Malzemeleri projelerinin yürütülmesi gerektiğini belirtmiştir. TÜBİTAK 2013 yılında 5002 Akademik E-ders projesinin tanıtımı yapılmıştır fakat bir proje kabul edilmiştir (bkz). Çünkü çok fazla ön koşul istenmektedir, bu durum akademisyenler için güçlük yaratmaktadır.
Dünyada Açık Eğitim Trendleri ve Türkiye'de Durum webinarında Kürşat Çağıltay Türkiye'nin açık ders sistemini "öksüz" olarak nitelendirmektedir. Böyle söylemekle hiçte haksız değildir, nitekim TÜBA'nın başlattığı açık ders malzemeleri projeleri TÜBİTAK tarafından çokta desteklenmediği görülmektedir. Büyük bir hızla başlayan Açık Ders Malzemeleri projeleri şu zamanlarda nerdedeyse yok diyebiliriz.
Açık eğitim haftasında yapılan Dünyada Açık Eğitim Trendleri ve Türkiye'de Durum hakkında yapılan webinar birbirinden değerli konuşmacıların yaptığı sunum ve konuşmaları yer almaktadır.
Dünya'da Açık Ders
Dünyada 1999 yılında Massachusetts Institute of Technology'de (MIT) binlerce dersin notları, ses ve video kayıtları, okuma parçaları vb. ders malzemelerini elektronik ortamdan dünyada ki tüm insanlarla buluşturmasıyla başlamıştır. MIT ile başlayan bu çalışmalar zamanla diğer ülkelerin dikkatini çekmiştir, onlarda üniversitelerinde ki ders kaynaklarını tüm dünyaya açmışlardır.
Dünyada açık dersi destekleyen üniversiteleri tek bir platformda toplamak için Uluslararası Açık Ders Malzemeleri Konsorsiyumu (OCW) kurulmuş böylece dünyadaki üniversite derslerini tek bir çatı altında toplamışlardır. Konsorsiyumun adı Open Education olmuştur, böylece tek tek dersler değil eğitimi tek bir platformda insanlarla buluşturmayı hedeflemişlerdir. Yüzbinlerce ders milyonlarca kişi tarafından kullanılmaktadır.
MIT'den almak istediğiniz dersleri düzenli olarak takip edebilir, o derslerin video kayıtlarını izleyebilir, aynı zamanda indirebilir internet erişiminin olmadığı yerlerde de kullanabilirsiniz. Aldığınız dersleri izlemekle kalmayıp dersin ödevleri ile öğrendiğiniz konuları pekiştirebilir, hatta dersin sınavlarına girerek ders dönemi bittiğinde katılım belgesi alabilirsiniz.
Açık Ders Malzemeleri hakkında makale için Zeynep Eker'e teşekkürler.
Yorum Yazın