Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi (Van YYÜ) Nüfus ve Göç Araştırmaları Merkezi Müdürü Prof. Dr. Orhan Deniz, Afganistan’ı yönetmeye başlayan Taliban’ın uygulamaları ve yaşanan siyasi belirsizlikler nedeniyle Türkiye’yi bahar aylarında yeni bir göç dalgasının beklediğini söyledi.
Vanmed (Van) - Van Valiliği organizasyonunda Van il Emniyet Müdürlüğü Konferans Salonu’nda "Düzensiz Göçle Mücadele Semineri" düzenlendi.
Seminere konuşmacı olarak katılan Van YYÜ Nüfus ve Göç Araştırmaları Merkezi Müdürü Prof. Dr. Orhan Deniz, Afganistan’dan göç konusunda Afganistan, İran ve Türkiye’nin genel tutumu hakkında ayrıntılı bilgiler verdi.
Afganistan’da ciddi bir belirsizlik olduğunu, İran’ın da ülkesine gelen göçe karşı “itme politikası” izlediğini belirten Prof. Dr. Deniz, Türkiye’nin ise mevcut yasalarla göçün üstesinden gelemeyeceğini söyledi.
Afganistan’daki belirsizlik
Afganistan’dan göçü tetikleyenin ve tetiklemeye devam edecek olanın ülkedeki siyasi belirsizlik ve uygulamalar olduğunu belirten Prof. Dr. Deniz, şu örnekleri verdi:
“Taliban’ın ülkeyi yeniden kontrol altına alması ki bu beklenmeyen bir şeydi. Kimse bu şekilde hızlı olacağını beklemiyordu. Onun oluşturduğu bazı belirsizlikler var. Taliban genel aftan söz ediyor, ancak sahadaki gerçeklikle uyuşmuyor. Bir diğer konu da Taliban hükümetinin nasıl şekilleneceği de henüz belli değil. Bir de Taliban’ın eski uygulamalarına devam edip etmeyeceği konusu var, şu anda af var ama tutuklamalar da var. İnfazlar devam ediyor. Böyle bir ortamda bir güvensizlik var. Diğer bir husus da ABD ile işbirliği yapan yerel güçlerin listesinin Taliban’ın eline geçtiği hususu var. Bu ciddi bir kaygı yaratıyor. Bir diğer konu da Taliban’a karşı IŞİD’in tutumunun ne olacağı. Biz göç dalgasında bu hususlardan dolayı kaçınılmaz olarak etkileneceğiz”
İran’ın izlediği politika
İran’da ciddi bir Afgan nüfusu oluştuğunu İran’ın da yaşadığı iç sorunlar nedeniyle bu nüfusu dışa doğru itme politikası izlediğini ifade eden Prof. Dr. Deniz, şöyle devam etti:
“İran’a yaklaşık 750 bin gibi bir geçiş var. 800 bin civarında da Pakistan’a geçiş var. İran’ın kendi problemleri var. İç dinamikleri veya ekonomik olarak ambargo ile uğraşan bir ülke. Bir taraftan da göçmen baskısını yoğun olarak his eden bir ülke… Burada İran’ın tutumu ne olacak? Ben burada 30 yıldır göç üzerinde çalışan bir insanım, İran’a da gidip geldiğim oldu, göçmenlerle de çok yoğun olarak görüşme trafiğimiz oluyor. İran’ın bazen direkt bazen dolaylı olarak göçü itme politikası var. Şu anda İran’da yaklaşık 2 buçuk milyon bir Afgan nüfusu oluştu. Bir ülkenin bu kadar göçmen kitlesini ülkede barındırması zaten onların beklediği istediği bir şey de değil. Ve bunu bir şekilde bize itme ihtimali çok yüksek.”
“Çıkmak isteyenleri engellemeye hakkımız yok”
Türkiye’nin gelen göçlere karşı izlediği yanlış politikalara da değinen Prof. Dr. Deniz, bu yanlışlardan birinin batı ülkelerine gitmek isteyenlere izin verilmemesi olduğunu söyledi.
Gelen göçler geri gönderilemediği gibi ülkeden çıkışına da izin verilmediğini anlatan Prof. Dr. Deniz, şunları kaydetti:
“Sınırda önlemler sınır illeri ile sınırlı tutuluyor. Muş’a ulaşan bir göçmen rahatlıkla İstanbul’a ulaşabiliyor. İçerdeki İllerde de kontroller sıklaştırılmalı. Görünen o ki bu mevcut yasalarımızla biz bu göçmen akınını durduramıyoruz. Ya uygulamada bir sorun var ya mevzuatta bir sorun var bunun aşılması gerekiyor. Bir de çok eleştirdiğim bir nokta da ülkeden çıkmak isteyen bu kadar göçmeni koruyacaksınız bu doğru bir yaklaşım değil. Ülkeden çıkmak isteyen yabancıları engelleme konusunda bir hakkımız olmadığını düşünüyorum. Kaldı ki bu bize ciddi bir yük. Geri gönderelim diyoruz gitmiyor başka ülkeye gitmek istiyorum diyor göndermiyoruz bu sıkıntılı bir durum.”
“Baharda göç dalgası bekliyorum”
Afganistan’daki belirsizlik ve ABD’nin Taliban’ın eline geçen işbirlikçi listesi nedeniyle baharda bir göç dalgası beklediğini aktaran Prof. Dr. Orhan Deniz, “Kışın göç durabilir ama Afganistan’daki gelişmelere baktığımızda önümüzdeki baharda yeniden bir hareketlenmenin olacağını güçlendiriyor. Orta ve üst sınıfın gelme olasılığı yüksek. Neden biraz önce sözünü ettiğim ABD’ye destek olanların listesinin Taliban’ın elinde olması, onların maddi durumu daha iyi olduğu için gelme olasılığının yüksek olduğunu düşünüyorum.”
Haber: Mehmet GÜLER
Yorum Yazın