Nureddin Şimşek yazdı...
Toplumsal dokuyu içten içe kemiren ve yozlaşmanın en temel dinamiği haline gelen omurgasızlık, menfaatçilik ve güç odaklarına göre renk değiştirme hastalığı, günümüz dünyasının en büyük ahlaki krizlerinden biridir.
Dün savunduğu ilkeleri bugün tek bir menfaat uğruna ayaklar altına alan, güç sahibinin gözüne girmek için "siyah" dediğine tereddütsüz "beyaz" diyebilen şahsiyetsiz yaklaşım, bireysel bir ahlak sorunu olmaktan çıkıp toplumsal bir tahribata dönüşmektedir.
Bu yaklaşımın düşünsel temelini ve metodolojisini anlamak için siyaset bilimi ve felsefe tarihinin en tartışmalı kavramlarından biri olan Makyavelizm’e bakmak gerekir.
Niccolò Machiavelli’nin Prens (Prens) adlı eserinde sistemleştirdiği "Amaca ulaşmak için her yol mübahtır" prensibi, günümüzde yalnızca devlet yönetiminde değil, bireysel ilişkilerde ve toplumsal hayatta da ilkeli duruşun yerini alan karanlık bir rehbere dönüşmüştür.
Machiavelli, güç elde etmek ve bunu korumak için ahlakın pragmatik bir şekilde araçsallaştırılabileceğini savunurken şöyle der:
"İnsanlar öyle saf ve anlık ihtiyaçlarına öyle bağımlıdırlar ki, aldatmak isteyen bir kimse her zaman aldanmaya hazır birini bulur."
Bugün güç odaklarının etrafında kümelenen omurgasız tiplemeler, Machiavelli'nin bahsettiği bu "aldatma ve uyum sağlama" becerisini bir yaşam sanatı haline getirmiştir. Kendi kimliğini ve ilkelerini güce teslim eden bu anlayış, dün lanetlediği düşünceyi bugün baş tacı ederken hiçbir mahcubiyet hissetmez.
Oysa gerçek güç ve insan olmanın haysiyeti, konjonktüre göre şekil almakta değil, rüzgara karşı dik durabilmektedir.
Tarih boyunca insanlığa yön veren büyük düşünürler, ilkelerinden taviz veren bu çıkarcı anlayışa karşı sert uyarılarda bulunmuşlardır.
Cemil Meriç, kimliksizleşen ve menfaate göre şekil alan bu tiplemeleri şu sözleriyle özetler:
"Çıkar konuşunca vicdan susar."
Vicdanın sustuğu, menfaatin tek geçer akçe olduğu bir toplumda liyakat yerini sadakate, dürüstlük yerini kurnazlığa bırakır.
Güce tapınmayı alışkanlık haline getirenler, gücün el değiştirdiği her an yeni bir renge bürünürler. Bu durum, toplumdaki güven duygusunu temelinden sarsar ve adalet mekanizmasını çürütür.
İslam düşünce tarihinin önemli şahsiyetlerinden Hazreti Ali'nin duruşa ve omurgalı olmaya dair uyarısı son derece nettir:
"Haksızlık karşısında eğilmeyiniz; çünkü hakkınızla birlikte şerefinizi de kaybedersiniz."
Çıkar uğruna her gün farklı bir kılığa girenlerin kaçırdığı en büyük hakikat tam olarak budur: Güç odaklarının hoşnutluğunu kazanırken kaybedilen şey, bir daha asla geri kazanılamayacak olan insani şahsiyet ve onurdur.
Yine Doğu felsefesi ve edebi mirasının en güçlü seslerinden Sadi-i Şirazi, Bostan ve Gülistan adlı eserinde güce göre yön değiştiren riyakarları şu veciz sözle teşhir eder:
"Eğri cetvelden doğru çizgi çıkmaz."
Kendi özü eğri olan, duruşunu ilkelere değil dönemin güç dengelerine göre belirleyen bir anlayıştan topluma, adalete veya geleceğe dair hayırlı bir sonuç bekleme imkanı yoktur.
Makyavelist yaklaşım kısa vadede bireye makam, mevki veya maddi imkan kazandırabilir. Ancak uzun vadede bu anlayışın yarattığı tahribat; çürümüş bir toplum, yitirilmiş güven duygusu ve kimliksizleşmiş kuşaklardır.
Bir toplumun yeniden ayağa kalkması ve yozlaşma sarhoşluğundan uyanması, dün söylediğini bugün unutan omurgasız kurnazların değil; rüzgara göre değil, hakikate göre yön belirleyen ilkeli ve şahsiyetli insanların çoğalmasıyla mümkün olacaktır.
Çünkü tarih, rüzgara göre eğilenleri değil, fırtınaya karşı ayakta kalan şahsiyetleri hatırlar.
Tebrik edirim. İçinde bulunduğuz halin özeti. Uyuyanları uyandırmaya bir uyanık yeter derler ama Anadolu irfanı hala sessiz. Son sözünü söyledi, sabırla bekliyor.
Günümüz tırşıkçilerine uyan bir yazı.
İçe dönük (siyasi partilerden sivil toplum örgütlerine)acil etik ve vicdan hareketi başlatmak gerek..u
Hocam kıymetli düşüncelerınıze katılıyorum