"(...)Eğer etnik geçmiş ve gelecek sorgulaması yapılacaksa bu nedenle dil etmeninin pek dışına çıkmayın derim. Çünkü elinizdeki en önemli canlı kanıt tarihsel kökleri etnik kimlikte başat unsur dil' dir. Yine geleceğin etnik görünümleri yapay zeka dili ile yeni bir görünüm kazanacağı önemli bir gerçek. Şu sıra batıda Ariya/Hint Avrupa dil ailesi ve doğuda Çin dil ailesi öncü dil aileleri olarak internet dili alanında öne fırlamış konumda."
Tüm kültürel sosyal yapılar kökende etnik konumdadır.
Etnik grup tanımlamasında dil ve kültür, din/inanç, lokalisazyon/yurt/yer vs. belirgin etmenlerdir. Bu etmenlerin etnik yapının niteliksel görünümünde önemli rolleri olmuştur.
Fakat etnik grubu tanımlarken en önemli belirlenim dil'dir. Etnik oluşumda dil kültürel üretimin ana aracı olmasının dışında onu tanımlanmasında ömrü, diğer etmenlerden en uzun ömürlü etmendir. Çünkü dil, yüz binlerce yıl içinde daha çok kendi doğal mecrasında; insanın kendi arasında ve doğayla ilişki mecrasında üretilen medeniyet ile oluşur. Dil kendine has ses, söz dizimi, anlam vs. yapı taşlarına sahiptir.
Kökende dillerin zenginliği, o dili konuşan toplulukların yarattıkları medeniyetler ve düşünsel becerileri ve bulundukları coğrafya ile doğrudan alakalıdır. Bu nedenle dillerin anası yada kaynağı analar değil, medeniyettir! Nasıl ki zengin tarihi medeniyet geçmişleri olan etnik yapıların dili zengin ve güçlü olur ise medeniyet olarak geri kalmış yada kalmakta olan toplumların dili de zayıflar. Nitekim binlerce etnik yapı kültürü, medeniyet üretemedikleri için ölü kültür haline gelmiştir. O halde geleceğin en öne çıkacak veya yaşayacak etnik baskınlık ileri medeniyete sahip olmakla şekillenecek diyebiliriz.
Tekrar konuya metodoloji olarak dönersek, etnik yapıyı farklı kılan diğer belirlenimler veya kültürel görünümler nitelik olarak pek ala kısa zamanda köklerini kaybederler. Güçlü dinamiklere sahip olmazlar. Dil etmeni ise kendine has dinamizmi ile öyle değildir. Dil etnik grupların ana medeniyet omurgasıdır..
Etnik oluşumda lokal-yer-yurt etmeni de o kadar önemli değildir. Bazen bu bapta "otokton" kavramı, bazı milletlerin coğrafyası bakımından gelişi güzel kullanılır. Gerçekte hepimiz dünyalı olarak otoktonuz yani en geniş tarihsel coğrafya olarak görece yerliyiz. Fakat milyonlarca yıllık insani grup geçmişimizi daha çok son 5.000 yıllık döneme ait yazılı ve siyasi tarihe göre dünyadaki coğrafyamızı tanımlarız. Bu bakımdan da etnik yapıların en kadimi en fazla 4.000 yaşına göre otokton coğrafyası bilinir. Yine bu etnik yapılar yazılı dili ve diğer kültürel örgenleri ile tanınır. Etnik yapılarda lokal konum, bulunulan coğrafyanın avantajları bakımından önemsenmiş bir tarihi vardır. Nostaljik konum sosyal bağların güçlülüğü ile doğrudan alakalıdır.
Etnik görünümde dönüştürücü fonksiyonu ile öne çıkan diğer bir konu özellikle dini kimlik edinimi dir.
Ön Asya-Mısır-İndus havzası insanları tarih boyunca çok karmaşık ve iç içe geçmiş din ve inançlara sahiplerdir. Haliyle bu zeminde yaşanan tarihsel dini ve kültürel köken karmaşasının içinden çıkmak çok zordur. Tüm dini sorgulamalarda inançların bu özelliği görülür. Dinler etnik yapıları bir çok bakımdan melez asimilasyonlara sürükler. Ortak din yeni sosyal katılımı evlilik yolu ile sağlar. Kendi kültürünü dini bileşim ile başka etnik kimliğe taşır. Hatta dil de kendi öğeleri ile görünmeye başlar. Müslüman dini ile gelen Arapça dilinin tüm İslam inançlı etnik yapılardaki baskın rolü dilde ve günlük yaşam kültürlerinde görülebilir. Fakat din tarihsel fonksiyonu ile etnik yapıların şekillendirilmesinde günümüzde gerileyen bir unsurdur. Etnik yapıların var olmasının payandalarını bir değer olarak dinler hızla kaybediyor. Çünkü günlük yaşamı kolaylaştıracak vasıtaları yok.
Etnik yapıları değişime sokan yeni ve herşeye baskın olan unsur insan yaşamını kolaylaştıran elektronik modern yaşam ve iletişim araçlarıdır. Günlük yaşamda etnik yapıları dönüştürme de bilgisayar ve internet yapay zekası ve ulaşım hızı ile evrensel bilgi bankasını devreye sokarken yeni etnik yapıların oluşumunda en güçlü aracı haline geldi. Yapay zeka modern bu araçlar ile insanın günlük yaşamını ve onun ihtiyaçlarını tamamen kontrol etmeye ve yönetmeye başladı. Özellikle yeni güç yapay zeka, etnik toplulukların kültürel özelliklerinde onun günlük yaşamında anlamı ve işlevi olmayan diğer tüm kültürel odaklanmaları hızla yok etmeye yöneldi. Yapay zeka ile etnik kimliklerin nasıl yeni görünümlere kavuşacağı henüz yeni yeni hesaplanıyor..
Eğer etnik geçmiş ve gelecek sorgulaması yapılacaksa bu nedenle dil etmeninin pek dışına çıkmayın derim. Çünkü elinizdeki en önemli canlı kanıt tarihsel kökleri etnik kimlikte başat unsur dil' dir. Yine geleceğin etnik görünümleri yapay zeka dili ile yeni bir görünüm kazanacağı önemli bir gerçek. Şu sıra batıda Ariya/Hint Avrupa dil ailesi ve doğuda Çin dil ailesi öncü dil aileleri olarak internet dili alanında öne fırlamış konumda.
Tarihi etnik kimliğimizin yapay zekaların istemlerine yanıt veren donanımına Ariya dil kökeni ile katılımı olur. Belki çok donanımlı Ariya/Hint Avrupa dil ailesi köklü Sanskritçeye benzer bir dili yada yeni etnik oluşumu bize hazırlıyor olabilir..
-Bu yazı, etnik oluşumları tanımada yönteme dairdir, din ve inançlarınıza yazdığım bu bilgilerden saygısızlık çıkarmayın!
Bahoz Şavata /2020/
Yorum Yazın