Gülderen Varli: Van’ın sınırı var, sınır ticaretinden kazancı yok

VANMED HABER MERKEZİ - TBMM’deki bütçe görüşmelerinde Ticaret Bakanlığı bütçesini değerlendiren DEM Parti Van Milletvekili Gülderen Varli, esnafın giderek derinleşen ekonomik darboğazına dikkat çekti. Her geçen gün kepenk kapatmak zorunda kalan esnaf sayısının arttığını belirten Varli, yaşanan sorunları ve çözüm önerilerini Ticaret Bakanı’na iletti.

“Esnafın yükü arttı”

Esnafın yanı sıra üretici ve tüketicinin de ekonomik yükünün ağırlaştığını belirten Varli, sokaktaki tabloyu şöyle anlattı:

“Artan borçlar, ağırlaşan esnaf yükü, küçülen sofralar ve her geçen gün kapanan kepenkler… Sabah dükkânını açıp akşama kadar siftah yapamayan bakkallar, vergisini ödemek için kredi çeken berberler, elektrik, kira ve BAĞ-KUR primini ödeyemediği için kepenk kapatan küçük esnaflar var.”

İşyerlerinin kapanmasının yalnızca bir tabelanın inmesi anlamına gelmediğini vurgulayan Varli, bunun geçimini sağlayan ailelerin, öğrencilerin ve emekçilerin ekmek kapısının kapanması olduğunu söyledi.

“Halk borcunu borçla kapatır oldu”

Esnaf kredilerinin ekonomik sorunları çözmediğini ifade eden Varli, işletmelerin ayakta kalabilmek için borçlanmak zorunda kaldığını belirtti.

Kredi çeken esnafın bir sonraki ay faiz ödemesini karşılamak için yeniden borçlandığını söyleyen Varli, borç yükü nedeniyle krediye erişemeyen esnafların da bulunduğunu kaydetti.

Van başta olmak üzere ülke genelinde takibe düşen kredi borçlarının ve borçlu kişi sayısının arttığını belirten Varli, “Kredi dediğimiz şey, borcu başka bir borçla kapatmaktan başka bir şey değil” dedi.

“Van’ın sınırı var, sınır ticaretinden kazancı yok”

Van’ın ticaret ve turizm potansiyelinin kent ekonomisine yansımadığını dile getiren Varli, Kapıköy Sınır Kapısı’nın beklenen ekonomik katkıyı sağlamadığını, Gelincik ve Çilli sınır kapılarının açılmasının ise yıllardır gündemde olduğunu söyledi.

Van’ın İran’la sınır komşusu olduğunu hatırlatan Varli, sınır ticaretinin nimetlerinden yerel esnafın yeterince yararlanamadığını, ayrıcalıklı kesimlerin öne çıktığını belirtti.

Sınır ötesindeki gerilimlerin Van ekonomisini doğrudan etkilediğini kaydeden Varli, İran’daki gelişmeler nedeniyle sınır geçişlerinin azalmasının esnafın yükünü daha da ağırlaştırdığını ifade etti.

Varli, “Van’ın sınırı var ama sınır ticaretinden kazancı yok” sözleriyle kentteki ticari sorunlara dikkat çekti.

“Bölgesel eşitsizlik giderilmiyor”

Van’da esnafın borçlu, gençlerin işsiz, üreticinin emeğinin karşılığını alamadığını belirten Varli, iş bulamayan gençlerin kentlerini terk ettiğini söyledi.

Üreticinin ürününü satamadığını ya da maliyetini karşılayamadığını, tüketicinin ise temel gıda ürünlerini almakta zorlandığını ifade eden Varli, bölgesel eşitsizliğe dikkat çekti.

Bakanlığın ihracat artışı yaşanan illere ilişkin açıklamalarında Van’ın yer almamasını eleştiren Varli, “İhracat artışının yaşandığı iller arasında neden Van ve bölge illeri yok? Bölge ekonomisi neden bu büyümeden pay alamıyor?” diye sordu.

Van’ın yoksulluğunun kader olmadığını vurgulayan Varli, bunun yıllardır giderilmeyen bölgesel eşitsizliğin sonucu olduğunu belirtti.

Çözüm önerilerini sıraladı

Konuşmasının sonunda çözüm önerilerini sıralayan Varli, Van’da sınır ticaretinin önünün açılması, Kapıköy’ün kapasite ve işlevinin artırılması, Gelincik ve Çilli sınır kapılarının açılması gerektiğini söyledi.

Varli’nin diğer önerileri şöyle:

• Esnafın kredi borçları yapılandırılmalı.

• Vergi ve SGK borçları, ödeme gücünü gözeten adil bir düzenlemeyle hafifletilmeli.

• Yerel üretici ve küçük işletmeler desteklenmeli.

• Gençlere istihdam olanakları yaratılmalı.

• Üreticiden tüketiciye uzanan tedarik zinciri şeffaflaştırılmalı.

• Kooperatifler ve kadın emeği desteklenmeli.

Varli, bölgesel eşitsizliğin giderilmesi ve Van ekonomisinin sınır ticareti potansiyelinden yararlanabilmesi için gerekli adımların atılması çağrısında bulundu.