Turğut: Sigara yasağıyla önemli değişimler oldu

VANMED (VAN) - Sigara, uyuşturucu gibi zararlı madde kullanımı ve bağımlılıkla ilgili 2015 yılından bu yana farkındalık ve bilinçlendirme çalışmaları yürüten Hayatın Renkleri Solmasın Derneği Başkanı Sosyolog Osman Turğut, 19 Temmuz’da yürürlüğe giren kapalı alanlarda sigara yasağını öngören yasanın yıldönümü nedeniyle açıklama yaptı.

Yasağın yürürlüğe girmesinden bugüne önemli değişimler ve etkiler gözlemlendiğini söyleyen Turğut, “Söz konusu yasa ile özellikle restoranlar, kafeler, iş yerleri ve toplu taşıma araçlarında sigara dumanına maruz kalma oranının azaldığını gözlemleyebiliyoruz. Yasakla birlikte iç mekân hava kalitesi önemli ölçüde artmıştır. Bu sayede sigara dumanına maruz kalan insanlar korunmuş, pasif içiciliğin zararları azalmıştır” dedi.

“Sağlık harcamalarında azalma yaşandı”

Yasayla birlikte sağlık harcamalarında da önemli ölçüde azalma yaşandığına değinen Turğut, “Bu yasak ayrıca toplumun genel sigara içme alışkanlıklarını da etkilemiştir. Kamuoyunda sigara içmenin toplumsal kabul görmemesi ve sigara içenler üzerinde oluşan sosyal baskı artmıştır. Yasak, her şeyden evvel gençlerin sigara ile tanışma ve alışkanlık geliştirme oranlarını düşürdü. Genel olarak yasak, sigara içme oranlarında düşüşe yol açmış ve toplum sağlığı açısından olumlu bir gelişmedir. Sonuç olarak sigara yasağının uygulanmasıyla birlikte hem çevresel hem de toplumsal sağlık açısından önemli kazanımlar elde edilmiştir ancak bu kazanımların sürdürülebilmesi için sürekli olarak çalışmaya ve denetimleri sıkı tutmaya devam etmemiz gerekmektedir.” diye konuştu.

“İstatistikler değişiklik gösterdi”

Türkiye’de sigara içme oranları ve tütün kullanımına dair istatistiklerin zamanla değişiklik gösterdiğini aktaran Turğut, şunları kaydetti:

“2023 yılı Türkiye İstatistik Kurumunun ve Sağlık Bakanlığının verilerine göre, 15 yaş ve üzeri nüfusun yaklaşık yüzde 28-30’u düzenli olarak sigara içmektedir. Bu oran erkeklerde daha yüksek olup kadınlarda biraz daha düşüktür. Erkeklerin sigara içme oranı kadınlara göre oldukça yüksektir. Erkeklerin yaklaşık yüzde 40-50’si sigara içerken, kadınlarda bu oran yüzde 15-20 civarındadır. Genç yetişkinler ve orta yaşlı bireyler arasında sigara içme oranları daha yüksekken, yaşlı nüfusta bu oran düşmektedir. Özellikle 25-44 yaş aralığındaki kişiler arasında sigara içme yaygınlığı daha fazladır. Eğitim seviyesi ve sosyoekonomik durum da sigara içme oranlarını etkileyen faktörlerdendir. Daha düşük eğitim seviyesine sahip olan ve ekonomik durumu daha düşük olan bireyler arasında sigara içme oranı daha yüksektir. Ancak yasakla birlikte nüfusa oranla sigara kullanım oranlarında da düşüş var. 2008 ve 2023 yıllarında sigara kullanan kişi sayısında rakamsal belirgin bir değişiklik olmamasına karşın nüfus artışları göz önüne alındığında sigara kullanımında önemli bir azalma yaşandığını söyleyebiliriz.”

Türkiye’de sigara kaynaklı ölüm ve hastalıklara da örnekler veren Turğut, şöyle devam etti:

“Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Türkiye Cumhuriyeti Sağlık Bakanlığı tarafından yayımlanan verilere göre, ülkemizde her yıl yaklaşık 100 bin kişi sigara kullanımına bağlı hastalıklar nedeniyle hayatını kaybetmektedir. Bu günlük ortalama 300 kişinin sigara nedeniyle öldüğü anlamına gelir. Türkiye’de yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde 30’u sigara kullanmaktadır. Sigara, başta akciğer kanseri olmak üzere birçok kanser türüne neden olmaktadır. Akciğer kanserinden ölümlerin yüzde 90’ı sigara kullanımına bağlıdır. Kronik Obstrüktif Akciğer Hastalığı (KOAH) ve kalp-damar hastalıkları gibi kronik hastalıkların ana nedenlerinden biri sigara kullanımıdır. KOAH’tan ölümlerin yaklaşık yüzde 80’i sigara kullanımına bağlıdır. Türkiye’de genç nüfus arasında sigara kullanımı da ciddi bir sağlık sorunu oluşturmaktadır. Gençler arasında sigara deneme yaşı oldukça düşüktür ve bu yaş grubunda sigara kullanım oranı artmaktadır. Bu istatistikler, sigaranın Türkiye’deki sağlık üzerindeki olumsuz etkilerini ve bu konunun halk sağlığı açısından ne kadar önemli olduğunu göstermektedir. Nargile kullanımı, özellikle gençler arasında yaygınlaşan bir alışkanlık haline gelmiştir ve sağlık açısından ciddi riskler taşımaktadır. Nargile içimi, bir oturum boyunca birçok kişi tarafından paylaşılan ortak bir ağızlıkla gerçekleştirildiğinden, bulaşıcı hastalıkların yayılma riski çok fazladır. Ayrıca, nargile dumanı da sigara dumanına benzer şekilde zararlı kimyasallar içermekte ve pasif içicilik riskini artırabilmektedir. Bu nedenle, nargilenin yasaklanması veya kısıtlanması sağlık açısından olumlu sonuçlar ortaya koymuştur. Sonuç olarak kapalı alanlarda nargile kullanımının yasaklanmasıyla özellikle gençlerin sağlığı açısından olumlu sonuçlar elde edilmiştir”

“19 Temmuz dönüm noktası olmuştur”

19 Temmuz 2009 tarihinin sigara ile mücadelede dönüm noktası olduğunu belirten Turğut, şunları söyledi:

“Tütün mamulleri tüketimi yasağının yıl dönümünde, ülkemizde sağlığın korunması adına önemli bir adımın atıldığını bir kez daha hatırlatmak isteriz. 19 Temmuz bir milattır. Bu yasak, kapalı alanlarda sigara içiminin yasaklanmasıyla başlayan ve zamanla daha geniş kapsama yayılan bir süreci simgeler. Sigaranın toplum sağlığı üzerindeki zararları göz önüne alındığında bu adımın ne kadar önemli olduğu açıktır ancak yasaların etkin bir şekilde uygulanması ve denetlenmesi, sağlık açısından elde edilen kazanımların sürdürülebilmesi için büyük öneme sahiptir. Toplumda sigara kullanımıyla mücadelede sadece yasaklarla değil, aynı zamanda bilinçlendirme, eğitim ve destek hizmetleriyle de sağlanmaktadır. Bu nedenle bizlere de büyük görevler düşmektedir. Dernek olarak, sağlıklı ve temiz bir çevre için çalışmaya devam ederek, gelecek nesilleri sigara ve diğer tütün mamullerinin zararlarından korumaya odaklanacağız. Bu vesileyle, tütün mamulleri tüketimi yasağının yıl dönümünde tüm vatandaşlarımızı sağlıklı yaşamı desteklemeye ve sigaradan uzak durmaya teşvik ediyoruz. Sağlık her şeyden önemlidir, birlikte daha sağlıklı bir gelecek için çalışmaya devam edeceğiz.”

Haber: Adil Harmancı