Mahmut Dindar: Van ve bölge illeri demir yolu yatırımlarından mahrum bırakılıyor

VANMED HABER MERKEZİ - TBMM Kamu İktisadi Teşebbüsleri (KİT) Komisyonu üyesi Mahmut Dindar, Devlet Demiryollarının denetim raporlarına ilişkin değerlendirmesinde kamu kaynaklarının kullanımındaki usulsüzlüklerin yanı sıra bölgesel yatırım eşitsizliğine dikkat çekti.

Demir yollarının yalnızca gelir-gider ve kâr-zarar rakamları üzerinden değerlendirilemeyeceğini belirten Dindar, demir yolu yatırımlarının ekonomik kalkınma, bölgeler arası eşitlik ve kamusal hizmetlere erişim açısından önem taşıdığını ifade etti.

Sayıştay raporlarında usulsüzlük tespitleri

2023 yılı Sayıştay raporunda 15, 2024 yılı raporunda ise 10 bulgu tespit edildiğini belirten Dindar, bazı bulguların sonraki raporlara da yansıdığını söyledi.

2023 yılı raporunda Mersin'de kuruma ait 5 bin 672 metrekarelik alanın kira süresi dolmasına rağmen ihalesiz biçimde aynı kişiye kullandırıldığının tespit edildiğini aktaran Dindar, Alifuatpaşa Köprülü Kavşağı ve bağlantı yolları yapımında hatalı birim fiyat hesabı nedeniyle 21 milyon 854 bin lira fazla ödeme yapıldığını hatırlattı.

2024 yılı raporunda ise makineli hat bakım ihalelerinin Kamu İhale Kanunu'ndaki istisna sınırının altında kalacak şekilde bölündüğünün belirtildiğini kaydeden Dindar, 263 yapım işinin 133'ünde günlük şantiye defteri tutulmadığının da tespit edildiğini söyledi.

Dindar, bu eksikliklerin kamu kaynaklarının kullanımı ve yapılan işlerin denetlenmesi açısından açıklığa kavuşturulması gerektiğini vurguladı.

“Bölge illerinin yatırımları düşük ödeneklerle bekletiliyor”

Demir yolu yatırımlarında bölgesel eşitsizlik bulunduğunu savunan Dindar, Mardin, Nusaybin, Cizre, Ovaköy ve Sivas-Erzincan demir yolu projelerine yeterli ödenek ayrılmadığını, Tatvan Feribot İskelesi'nin yenilenmesi için ayrılan kaynağın ise kullanılmadığını belirtti.

Bu yaklaşımın 2026 yatırım programında da sürdüğünü ifade eden Dindar, Batman, Diyarbakır, Elazığ, Siirt ve Mardin'i kapsayan elektrifikasyon ve sinyalizasyon modernizasyonu projesine ihtiyacın altında ödenek ayrıldığını söyledi.

Bölge kentlerinin demir yolu altyapısı ve bağlantı projelerinin yıllardır düşük ödeneklerle bekletildiğini belirten Dindar, şöyle konuştu:

“Demir yolu, merkezi yönetimin bazı kentlere sunduğu bir ayrıcalık olmamalıdır. Van'ın, Diyarbakır'ın, Mardin'in, Batman'ın, Hakkâri'nin ve diğer kentlerin de güvenli, hızlı, erişilebilir ve ekonomik demir yolu hizmetine ihtiyacı vardır.”

“Van'da raylı sistem ne zaman yapılacak?”

Vanlılar adına raylı sistem hizmetlerinin ne zaman hayata geçirileceğini soran Dindar, demir yolu altyapısının bölgenin sanayisini, tarım ticaretini, turizmini ve yurttaşların yaşamını doğrudan etkilediğini belirtti.

Dindar, bölge kentlerinin ulaşım yatırımlarında eşit hizmet ve kaynak dağılımı talep etti.

213 milyon liralık sözleşme için soruşturma sorusu

Devlet Demiryolları Taşımacılık AŞ'nin 2024 yılı raporuna da değinen Dindar, yolcu taşıma platformu hizmet alımı kapsamında 213 milyon liralık sözleşme yapıldığını, Sayıştayın bu işlemin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na aykırı yürütüldüğünü tespit ettiğini aktardı.

Söz konusu işten 28 Şubat 2025'e kadar elde edilen gelirin yalnızca 15 bin 458 lira olduğunu belirten Dindar, Sayıştayın Bakanlık Teftiş Kuruluna soruşturma önerisinde bulunduğunu hatırlatarak soruşturmanın başlatılıp başlatılmadığını ve hangi aşamada olduğunu sordu.

Dindar ayrıca Devlet Demiryollarının Teknik Mühendislik ve Müşavirlik AŞ'sine ilişkin denetim bulgularının giderilip giderilmediği konusunda da açıklama istedi.

Komisyondaki konuşmasında kadın istihdamının yetersizliğine ve engelli istihdamı kotalarına uyulmamasına da dikkat çeken Dindar, Sayıştay raporlarında yer alan eksikliklerin giderilmesi ve kamu kaynaklarının şeffaf biçimde kullanılmasının önemini vurguladı.