Keşiş Gölü koruma altına alındı

Van’ın Erek Dağı bölgesinde bulunan Keşiş Gölü (Rusa-Turna), Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile “Kesin Korunacak Hassas Alan” olarak ilan edildi.

Başkale’deki Peribacaları ardından İpekyolu ve Gürpınar ilçe sınırlarında yer alan Keşiş Gölü de Resmi Gazete’de yayımlanan Cumhurbaşkanlığı kararnamesi ile “Kesin Korunacak Hassas Alan” olarak ilan edildi.

Kararda, şöyle denildi:

“Van ili, İpekyolu ve Gürpınar ilçelerinde bulunan Turna Gölü potansiyel sit alanının koruma statüsünün değerlendirilmesi sonucunda, ekli kroki ile listede sınır ve koordinatları gösterilen alanın Kesin Korunacak Hassas Alan olarak tescil ve ilan edilmesine, 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin 109’uncu maddesi gereğince karar verilmiştir. 19 Şubat 2020”

Söz konusu göl ile ilgili olarak Vangölü Aktivistleri Derneği tarafından farkındalık etkinlikleri yapılmıştı.

Alınan kararın çok önemli olduğunu belirten Vangölü Aktivistleri Derneği Başkanı Erdoğan Özel, şunları söyledi:

“Kanolar ile bir tanıtım yaptık. Urartulara ait dünyanın ilk barajlarından (3000 yıllık) biri olan Keşiş gölü aynı zamanda Urartular döneminde su arkları ile Van'ın su ihtiyacı ve tarım için kullanılmıştır. Su sporları için ve doğa sporları için de çok uygun bir yer. 2500 metre yükseklikte ki konumu ile de ayrı bir öneme sahip. Baraj göletinden kasıt; bir setle önü kapatılarak binlerce yıldır doğal bir gölet olarak kullanılıyor.”

KEŞİŞ GÖLÜ’NE DAİR

Kaynaklarda ‘Rusa Gölü’, halk arasında bilinen ismiyle Keşiş Göl, daha sonra ise resmi kayıtlara geçen ismiyle ‘Turna Gölü’nün tarihçesi ise, şöyle:

İpekyolu-Gürpınar ilçesi sınırlarında yer alan Urartulardan kalan antik bir baraj. Baraj gölü zamanla doğal göl haline gelmiş, kuş cennetine dönmüştür. Van merkeze 30 km uzakta, Kuh, Erek ve Kazan dağlarının tepesinde bir düzlükte bulunur.

Denizden yüksekliği 2.550 m, alanı yağışlara bağlı olarak 4-7 km² kadardır. 20 milyon m³ su depolanabilen gölün, su toplama havzası 100 km²'dir. Göl soğuk kaynak sularının olduğu bir yaylada bulunur. Göl çevresi bahardan sonra çevre köylerin yaylası haline gelmektedir. Göle, yapımcısının adıyla Rusa Gölü, yoğun şekilde turna yaşadığından Turna Gölü, yöredeki insanlar tarafından Keşiş ölü veya Geniş Göl isimleri verilmektedir^.

Urartu kralı II. Rusa (MÖ 685-645) zamanında küçük bir akarsuyun önü, iki bent ile kapatılması ile baraj gölü oluşturulmuştur. Zamanının mühendislik şaheseri olan göl, 2700 yıldan beri çalışan sulama sistemidir. Van Gölü Kapalı Havzası içinde bulunan göl, yağışlar, kaynak suları ve geçici dereler ile beslenir. Gölün fazla sularını Karamağara Deresi dışarı gönderir. Göl çok fazla sayıda su kuşunun yaşama ve üreme alanıdır.

Urartular, bu alandan getirdikleri su ile Van Ovasını sulamışlar, kanallar ile Tuşba Kalesi ve Toprak Kale'ye su gönderilmiştir.

Ali Acar-VANMED