Kayhan’dan 15 Ekim çağrısı: “Erişilebilir yaşam herkesin hakkı”

VANMED (VAN) - Altınokta Körler Derneği Van Şube Başkanı Şahabeddin Kayhan, 15 Ekim Dünya Beyaz Baston Görme Engelliler Güvenlik Günü kapsamında yaptığı açıklamada, görme engellilerin günlük yaşamda karşılaştığı sorunları ve erişilebilirliğe ilişkin taleplerini dile getirdi.

Beyaz bastonun görme engelliler için yalnızca bir yardımcı araç olmadığını belirten Kayhan, bastonun bağımsız hareket etmenin, engelleri aşmanın ve güvenli biçimde yol almanın temel araçlarından biri olduğunu ifade etti.

“Yardım etmeden önce ihtiyaç olup olmadığını sorun”

Vatandaşlara çağrıda bulunan Kayhan, beyaz baston kullanan bir kişiyle karşılaşıldığında öncelikle kendini tanıtarak yardıma ihtiyacı olup olmadığının sorulması gerektiğini belirtti.

Kayhan, yardım talep edilmesi durumunda görme engelli kişinin yardımcı olan kişinin koluna veya dirseğine tutunabileceğini, bu sırada yardımcı kişinin yarım adım önden yürüyerek gidilecek yere kadar eşlik etmesinin uygun olacağını kaydetti.

Sürücülere de seslenen Kayhan, beyaz baston kullanan bir yayayla karşılaşıldığında yavaşlanması, gerektiğinde durulması ve yayaya öncelik tanınması gerektiğini vurguladı.

“Kaldırımlar ve yollar ölüm tuzağına dönüşüyor”

Görme engellilerin kent yaşamında ciddi fiziksel engellerle karşılaştığını belirten Kayhan, yolların, kaldırımların ve sosyal donatı alanlarının çukurlar, mantarlar, kazıklar ve zincirler nedeniyle tehlikeli hale geldiğini ifade etti.

Bu engellerin görme engellilerin yaralanmasına, hatta yaşamını yitirmesine neden olabildiğini belirten Kayhan, belediyeleri ve kent yöneticilerini gerekli düzenlemeleri yaparak kamusal alanları herkes için erişilebilir hale getirmeye çağırdı.

Toplu taşıma araçlarında ve duraklarda sesli anons sistemlerinin bulunmaması ya da mevcut sistemlerin düzgün çalışmamasının da önemli bir sorun olduğunu dile getiren Kayhan, görme engelliler için hazırlanan sarı takip çizgilerinin standartlara uygun yapılması gerektiğini kaydetti.

Bazı yerlerde plastik malzemeyle kaldırımlara yapıştırılan sarı çizgilerin sıcak havalarda kalktığını, soğuk havalarda ise sorunlara yol açtığını belirten Kayhan, hizmetlerin evrensel standartlara uygun biçimde gerçekleştirilmesinin hem erişilebilirliği artıracağını hem de kaynak israfını önleyeceğini söyledi.

Araç ve tezgâhlar sarı çizgileri kapatıyor

Kaldırımlara ve sarı takip çizgilerinin üzerine araç park edilmesinin, bazı esnafın tezgâhlarını bu alanlara yerleştirmesinin görme engellilerin hareketini zorlaştırdığını belirten Kayhan, sürücüleri, esnafı ve vatandaşları duyarlı olmaya davet etti.

Kayhan, görme engellilerin güvenli hareket edebilmesi için sarı takip çizgilerinin amacı dışında kullanılmaması ve bu güzergâhların açık tutulması gerektiğini vurguladı.

Erişilebilirlik için 10 maddelik talep

Şahabeddin Kayhan, görme engellilerin yaşamını kolaylaştırmak ve erişilebilirliği artırmak amacıyla şu talepleri sıraladı:

• Kamu kurumları ve özel kuruluşların sosyal medya paylaşımlarında kullanılan görsellere betimleme eklenmesi,
• Resmî internet sitelerinin görme engelliler için erişilebilirlik standartlarına uygun hale getirilmesi ve düzenli olarak denetlenmesi,
• Kamu ve özel kuruluşlara ait binalarda Braille alfabesiyle hazırlanmış yönlendirme levhaları, kabartma planlar ve sesli asansör sistemlerinin bulunması,
• Toplu taşıma araçlarında sesli durak anonslarının etkin biçimde çalıştırılması,
• Park, bahçe, kaldırım ve diğer kamusal alanların herkes için erişilebilir şekilde düzenlenmesi,
• Beyaz bastonların devlet tarafından ücretsiz karşılanması,
• Kamu personeline erişilebilirlik konusunda farkındalık eğitimi verilmesi,
• Yeni yapılan binalarda, yollarda ve dijital platformlarda erişilebilirliğin yasal zorunluluk haline getirilmesi,
• Erişilebilirlik standartlarının uygulanmasının denetlenmesi,
• Görme engellilerin haklarını ve güvenliğini koruyacak kapsamlı bir Beyaz Baston Yasası çıkarılması.

“Beyaz Baston Yasası çıkarılmalı”

Birçok çağdaş demokratik ülkede Beyaz Baston Yasası bulunduğunu belirten Kayhan, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne (TBMM) çağrıda bulundu.

Kayhan, sivil toplum kuruluşlarının görüşleri de alınarak beyaz bastonun standartlarını, kullanım alanlarını ve ihlallere yönelik yaptırımları kapsayan bir yasanın en kısa sürede çıkarılmasını istedi.

Açıklamasının sonunda erişilebilirliğin bir ayrıcalık değil, temel bir hak olduğunu vurgulayan Kayhan, şu ifadeleri kullandı:

“Bağımsız, güvenli ve erişilebilir yaşam herkes gibi biz görme engellilerin de hakkıdır. Haklarımızı elde etmek için yürüttüğümüz bu onurlu mücadelede taleplerimizi kamuoyuna duyurmak için siz değerli medya mensuplarının sesimiz, soluğumuz olacağına inanıyoruz.”