Gülderen Varli’den çiftçilerin sorunları için 16 soru

VANMED HABER MERKEZİ - Van Milletvekili Gülderen Varli, Türkiye’de tarımsal üretimin sürdürülebilirliği, çiftçilerin gelir güvencesi ve yurttaşların uygun fiyatlı gıdaya erişimi konusunda yaşanan sorunları Meclis gündemine taşıdı.

Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı’nın yazılı olarak yanıtlaması istemiyle Meclis başkanlığına soru önergesi sunan Varli, 2020-2026 yılları arasındaki tarımsal maliyetlerin, desteklerin, çiftçi borçlarının ve tarım arazilerindeki değişimin açıklanmasını istedi.

Şeker pancarı fiyatlarına tepki

Önergede, özellikle Van’daki şeker pancarı üreticilerinin yaşadığı ekonomik sorunlara dikkat çekildi. Kota tamamlama primi dâhil ton başına 3 bin 720 TL olarak açıklanan 2026-2027 üretim yılı şeker pancarı alım fiyatının üreticilerin tepkisine neden olduğu belirtildi.

Artan mazot, gübre, sulama ve işçilik maliyetlerine karşılık alım fiyatındaki artışın yetersiz kaldığını ifade eden Varlı, üreticilerin yaklaşık sekiz aylık üretim sürecinin ardından elde ettikleri gelirin maliyetlerini karşılamadığı yönündeki açıklamalarına işaret etti.

Şekere yapılan zam oranının yüzde 24, pancar alım fiyatındaki artışın ise yüzde 20’de kaldığına dikkat çekilen önergede, üreticilerin gelir kaybı ve borçluluk sorunlarının derinleştiği vurgulandı.

Tarımsal destekler ve maliyetler soruldu

Varli, Bakan Yumaklı’ya yönelttiği sorularda 2020-2026 yılları arasında mazot, gübre, tohum, bitki koruma ürünleri, yem, elektrik, sulama, işçilik ve nakliye maliyetlerinde yaşanan artışların açıklanmasını istedi.

Tarımsal destekler için ayrılan ödenekler, tahakkuk eden tutarlar ve çiftçilere fiilen yapılan ödemelerin yıllara göre dağılımını soran Varli, desteklerin enflasyon karşısındaki reel değişiminin ve üretim maliyetlerini karşılama oranının da açıklanmasını talep etti.

Önergede ayrıca tarımsal desteklerden yararlanan çiftçi sayısı, küçük ve orta ölçekli üreticilerin desteklerden aldığı pay ve üreticilerin ekonomik sorunları nedeniyle ilgili kurumlara yaptığı başvuruların sayısı hakkında bilgi istendi.

Varli, ürün alım fiyatlarının üretim maliyetleri dikkate alınarak belirlenmesi ve çiftçilere fiyat güvencesi sağlanması için Bakanlığın bir çalışma yürütüp yürütmediğini de sordu.

Tarım arazileri ve meralardaki kayıplar gündemde

Soru önergesinde tarım arazilerinin yapılaşma, madencilik, enerji ve sanayi yatırımları ile altyapı projeleri nedeniyle daralması da gündeme getirildi.

Varli, 2020-2026 yılları arasında Türkiye genelindeki toplam tarım arazisi, işlenen tarım alanı ve nadas alanlarında meydana gelen değişimlerin açıklanmasını istedi. Tarımsal niteliğini kaybeden veya üretime kapatılan alanların illere ve faaliyet türlerine göre dağılımının da bildirilmesini talep etti.

Madencilik, taş ocakları ve enerji projelerinin tarım arazileri, meralar ve su kaynakları üzerindeki etkilerinin araştırılmasını isteyen Varli, bu projeler nedeniyle Bakanlığa ulaşan başvuru, itiraz ve şikâyet sayılarını da sordu.

Mera alanlarındaki değişimlerin hayvancılığa, yem üretimine ve otlatma kapasitesine etkilerinin ölçülüp ölçülmediğinin açıklanmasını isteyen Varli, Van başta olmak üzere tarımsal üretimin yoğun olduğu illerdeki durumun ortaya konulmasını talep etti.

Hayvan ithalatı ve çiftçi borçları da soruldu

Van’ın meraları ve doğal yapısıyla hayvancılık açısından önemli bir potansiyele sahip olduğunu belirten Varli, yerli üreticilerin yeterince desteklenmemesi ve yurt dışından canlı hayvan ile et ithalatının gerekçelerinin açıklanmasını istedi.

Varli, son beş yılda tarımsal kredi borçları, vadesi geçmiş borçlar ve icra-haciz işlemleri nedeniyle üretim araçlarını veya arazilerini kaybetme riski yaşayan çiftçilere ilişkin verilerin paylaşılmasını da talep etti.

Çiftçilerin borç yükünün hafifletilmesi, kredi faizlerinin azaltılması ve üretim dönemlerine uygun finansman sağlanması için hangi çalışmaların yürütüldüğünün açıklanmasını isteyen Varli, tarımsal işletmelerin borçluluk durumunun illere ve işletme büyüklüklerine göre dağılımını da gündeme getirdi.

Tarım için eylem planı var mı?

Varli, önergesinde son olarak tarımsal üretimde yaşanan sorunların çözümü, çiftçilerin gelir güvencesinin sağlanması ve halkın sağlıklı, güvenilir ve erişilebilir gıdaya ulaşabilmesi için Bakanlığın kısa, orta ve uzun vadeli bir eylem planı bulunup bulunmadığını sordu.

Planın bütçesi, hedefleri, takvimi ve ölçülebilir başarı göstergelerinin açıklanmasını isteyen Varli, üretim maliyetlerinin düşürülmesi, tarımsal desteklerin güçlendirilmesi, tarım arazilerinin korunması ve çiftçilerin üretimden çekilmesinin önlenmesi için yapılması öngörülen düzenlemeler hakkında bilgi talep etti.