Çevreciler Diyadin'den seslendi: Metzamor Nükleer Santrali kapatılsın!

VANMED HABER MERKEZİ - Doğa İçin Sanat Derneği, Doğu Anadolu Çevre Birliği , Diyadin Çevre İnisiyatifi, Van Çevre Koruma Derneği ve Zilan Ekoloji Platformu’nun çağrısı üzerine çok sayıda baro ile onlarca doğa ve çevre mücadelesi veren sivil toplum örgütleri 29 Mayıs 2025 günü Ağrı’nın Diyadin ilçesi Mollakara köyünde, “DİYADİN - MOLLAKARA İLİÇ OLMASIN” sloganıyla kitlesel basın açıklaması yaptı. 

Ermenistan'ın Türkiye sınırına 16 km, Iğdır'a 30 km uzaklıkta yer alan Metzamor Nükleer Santralinin ilk reaktörü 1976, ikincisi ise 1980 yılında hizmete girdi. Nükleer santralin yapım sürecinde Sovyet bilim insanları ve Ermenistan içerisindeki çevreler, santralin fay hattı üzerinde yer alması ve su kaynaklarına sızıntı gerçekleşmesi ihtimali dolayısıyla yapımına karşı çıktı. Metsamor nükleer santralinin 1988 yılında meydana gelen depremde bir felaketin eşiğinden döndüğü kamuoyuna yansımıştı. 1988 Spitak depreminden sonra halkın endişeleri, baskıları ve protestoları nedeniyle, santralin iki reaktörü kapatıldı. 1993 yılında Ermenistan hükümeti nükleer santrali tekrar açma kararı aldı ve santral 1995'te devreye alındı. 2005 yılında planlanmış ömrünü tamamlayan santralin faaliyet ömrü 2016'yılına kadar uzatıldı ve santralin işletim süresinin uzatılması çeşitli tarihlerde de devam etti.

Çevreciler yine eylemDe

Türkiye'den çevreciler santralin kapatılması için eylemde. Diyadin Mollakara köyünde bir araya gelen aralarında Van'dan ÇEVDER'in de bulunduğu çeşitli illerden gelen çok sayıda çevreci STK yetkilisi ve aktivist, ortak kitlesel basın açıklaması yaptı.  

Sanrtalin kapatılmasını istediler

Açıklama, şöyle:

"Metzamor Nükleer Santrali, günümüzde dünyadaki mevcut santraller içerisinde en güvensiz reaktörler arasında yer alıyor. Iğdır'daki Ağrı Dağı ile Ermenistan'daki Alagöz Dağları arasındaki Aras Havzası'nda yer alan Matzamor Nükleer Santrali'nin, Doğu Anadolu Ağrı Dağı fay hattında olması, 1988 yılında Ermenistan'da can kayıplarına yol açan depreme maruz kalması ve eski teknolojisine rağmen faaliyete devam etmesi nükleer faciaya davettir.

Çernobilden ve Fukişimadan yayılan radyasyon hepimizin yaşamını tehdit ediyor. Çernobilin radyasyonundan kaynaklı dünyada 1.000.000 insanın öldüğü ve 1.000.000 insanın daha da ölmesi bekleniyor, Dünya tarihinin en büyük nükleer santral kazası olan Çernobil faciasının zararlarını, dünya 39  yıldır hala çok ağır ödüyor. Bütün dünya ülkelerinde yaşayan, milyonlarca insan  kazadan sonra yayılan radyasyondan çok olumsuz etkilendi,Çocuklar sakat ve lösemili doğdu. Kazanın ardından geçen 39 yıllık süre içinde bölgede yaşayan insanların vücutlarında bağışıklık sisteminde yetersizlikler ve genetik yapının bozulması ile kanser oluşumunun hızlandığı, ölümlerin arttığı ve o bölgede radyasyon kirliliği yüzünden tarımın, hayvancılığın çok olumsuz etkilendiği  araştırma sonuçları olarak dünya kamuoyuna yansıdı.

Dünya tarihinin en büyük nükleer santral felaketlerinden biri de 11 Mart 2011 tarihinde Japonya da meydana gelen 9 şiddetindeki depremden sonra Japonyada Fukuşima Nükleer Santralinde meydana gelmiştir.

Fukuşima radyasyonundan öleceklerin sayısı henüz belli değil.Çernobil ve Fukişimanın yaratmış olduğu ekonomik ve sosyal  kayıplar hesap bile edilemiyor.Bu kazaların sonuçları dünya kamuoyundan gizleniyor.

 Çernobil nükleer santral  felaketi, dünyaya Nükleer santrallerin çok pahalı,güvensiz,kaza riskinin çok yüksek,çevre ve insan sağlığına verdiği zararlarının telafisinin mümkün olmadığını ve bu zararların kuşaklar boyu binlerce yıl  devam ettiğini ,en son teknolojinin kullanıldığı nükleer santrallerde bile kazaların engellenemediğini,nükleer santrallerin çok büyük ve geri dönülmez bir çevre kirliliği ve çok yüksek toplumsal maliyetler yarattığını bilimsel olarak kanıtlamıştır.

Metzamor Nükleer Santrali Rusların Çernobil'den sonra yaptığı en tehlikeli santral olduğu bilinmekte olup teknolojisi eski ve ömrünü çoktan tamamlamıştır. Nükleer Santrali'nin hala faaliyette olmasının bölge için tehlike oluşturduğu açıktır. Deprem bölgesinde bulunduğu ve Ermenistan'ın komşuları olan Türkiye ve, Kafkaslarda endişeyi arttırmaktadır.Metsamor Nükleer Santrali Türkiye ve Ermenistan dahil Nahçıvan, İran ve Azerbaycan’daki insanları ve doğal hayatı tehdit etmektedir,Ayrıca bu santral özellikle Iğdır ilimizde çevre ve insan sağlığını çok olumsuz etkilemektedir.

Nükleerle ilgili bütün Uluslar arası kurumlara ve Ermenistan hükümetine sesleniyoruz. Ermenistan Çernobil ve Fukuşima olmadan Metzamor Nükleer Santralini kapatın. Bu santralin kapatılması için Ülkemizin ilgili kurumları acilen harekete geçmelidir.Metzamor Nükleer Santrali kapatılana kadar mücadelemiz devam edecektir."