Ağır hasta, yaşlı ve engelli mahpuslar için acil tahliye çağrısı
DEM Parti Van Milletvekili Mahmut Dindar ile Şırnak Milletvekili Newroz Uysal Aslan, Türkiye hapishanelerindeki ağır hasta, yaşlı ve engelli mahpuslara ilişkin hazırladıkları raporda 61 mahpusun acil tahliye edilmesini istedi. Raporda, hapishanelerdeki sağlık hakkı ihlallerine dikkat çekilerek infaz sisteminde kapsamlı düzenleme çağrısı yapıldı.
VANMED HABER MERKEZİ - DEM Parti Van Milletvekili Mahmut Dindar ve Şırnak Milletvekili Newroz Uysal Aslan, Türkiye hapishanelerinde bulunan ağır hasta, yaşlı ve engelli mahpusların durumuna ilişkin hazırladıkları raporun özetini kamuoyuyla paylaştı.
“Barış ve Demokratik Toplum Süreci” kapsamında cezaevlerinde yaşanan yaşam ve sağlık hakkı ihlallerine dikkat çekilen raporda, acil tahliye edilmesi gereken 61 mahpusun durumu ortaya konulurken, benzer koşullardaki tüm mahpusların serbest bırakılması gerektiği vurgulandı.
Hapishanelerde 1.412 hasta mahpus bulunuyor
Rapora göre, Nisan 2025 itibarıyla Türkiye hapishanelerinde en az 1.412 hasta mahpus bulunuyor. Bunların 335'inin ağır hasta olduğu, 230'unun yaşamını tek başına sürdüremediği, 105'inin günlük bakıma, 188'inin ise sürekli tıbbi gözetime ihtiyaç duyduğu belirtildi.
4 Kasım 2026 tarihli resmi istatistiklere göre hapishanelerde 304 bin 184 kişilik kapasiteye karşılık 437 bin 889 mahpus bulunduğu, kapasitenin 133 bin 705 kişi aşıldığı kaydedildi. Raporda, aşırı kapasitenin sağlık ve hijyen koşullarını ağırlaştırdığı ifade edildi.
Meclis verilerine göre 2025 yılında 1.001 mahpusun yaşamını yitirdiği, 1 Ocak-6 Mayıs 2026 tarihleri arasında ise 26 intihar vakasının kaydedildiği aktarıldı.
ATK onayı tahliye süreçlerini geciktiriyor
Raporda, tam teşekküllü hastanelerin hazırladığı sağlık kurulu raporlarının Adli Tıp Kurumu (ATK) tarafından onaylanmasını zorunlu kılan uygulamanın tahliye süreçlerinde engel oluşturduğu savunuldu.
Uzman hekimlerin mahpusların hapishanede kalamayacağı yönündeki raporlarının ATK onayı olmadan sonuç doğurmamasının, başvuruların gecikmesine ve sağlık hakkı ihlallerine yol açtığı belirtildi.
Milletvekilleri, ATK'nin zorunlu onay yetkisinin kaldırılmasını, üniversite hastaneleri ile tam teşekküllü hastanelerin raporlarının doğrudan esas alınmasını istedi.
Tahliyeler kurul kararlarıyla erteleniyor
Raporda, İdare ve Gözlem Kurullarının mahpusların koşullu salıverilme süreçlerinde pişmanlık dayatması ve öznel değerlendirmelerle tahliyeleri engellediği ileri sürüldü.
2026 yılının ilk 10 ayında en az 116 mahpusun tahliyesinin ertelendiği belirtilirken, bazı mahpusların tahliyelerinin defalarca engellendiği örneklerle aktarıldı.
DEM Partili milletvekilleri, İdare ve Gözlem Kurullarının kaldırılmasını ve keyfi tahliye ertelemelerine son verilmesini talep etti.
Tedaviye erişim ve tecrit koşullarına tepki
Raporda, yüksek güvenlikli ve S Tipi hapishanelerdeki tecrit koşullarının ağır hastalıkları derinleştirdiği, sevklerin ertelenmesi, ilaç ve diyet uygulamalarındaki aksaklıkların mahpusların yaşamını riske attığı ifade edildi.
Kelepçeli muayene, kolluk gözetiminde sağlık hizmeti verilmesi ve ağız içi arama gibi uygulamaların tıbbi mahremiyeti zedelediği ve tedaviye erişimi engellediği savunuldu.
Felçli, ampute, görme engelli, ileri yaştaki ve demans hastası mahpusların bakım sorumluluğunun devlete ait olduğu vurgulanan raporda, koğuş arkadaşlarının yardımının profesyonel bakımın yerini tutamayacağı belirtildi.
Tuncer Sağlam'ın ölümüne dikkat çekildi
Raporda, Van Yüksek Güvenlikli Hapishanesi'nde tutulan ağır hasta Tuncer Sağlam'ın tahliye edilmediği ve tedaviye erişiminin engellendiği iddiasıyla 7 Kasım 2026'da Ankara Etlik Şehir Hastanesi'nde yaşamını yitirdiği belirtildi.
Son bir ay içinde Abdullah Tırpan ve Abdulvahap Aksoy'un da yaşamını yitirdiği kaydedilerek, ölümlerde sorumluluğu bulunan kamu görevlileri hakkında etkili soruşturma yürütülmesi çağrısı yapıldı.
Van'dan 3 mahpus raporda yer aldı
Raporda, farklı hapishanelerde tutulan 61 ağır hasta, yaşlı ve engelli mahpusun durumuna yer verilerek acil tahliye edilmeleri gerektiği belirtildi.
Listede Van Yüksek Güvenlikli Hapishanesi'nde tutulan Botan Karsu, Dawati Tan ve Mecit Baştaş da bulunuyor.
Botan Karsu'nun 4. evre kanser hastası olduğu ve tek başına yaşayamayacağı yönündeki rapora rağmen ATK engeliyle karşılaştığı belirtilirken, Dawati Tan'ın ileri yaş ve ağır demans nedeniyle öz bakımını tamamen kaybettiği ifade edildi. Mecit Baştaş'ın ise ileri yaş, mesane kanseri ve çoklu sağlık sorunları yaşadığı kaydedildi.
Raporda, 61 kişilik listenin tam kapsamlı olmadığı, benzer koşullardaki diğer mahpusların durumlarının da dikkate alınması gerektiği vurgulandı.
İnfaz düzenlemesi ve tahliye engellerinin kaldırılması talep edildi
Mahmut Dindar ve Newroz Uysal Aslan, rapor kapsamında ağır hasta, yaşlı ve engelli mahpusların bağımsız hastane raporları esas alınarak tahliye edilmesi, ATK'nin zorunlu onay yetkisinin kaldırılması, İdare ve Gözlem Kurullarının kaldırılması, konutta infaz ve infaz ertelemesinin genişletilmesi, ağır hasta tutukluların tutuksuz yargılanması ve tecrit uygulamalarına son verilmesi gibi talepleri sıraladı.
Ayrıca hapishanelerdeki ölümlerin ve sağlık başvurularının düzenli olarak kamuoyuna açıklanması, Meclis İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunun yerinde denetim yapması ve infaz sisteminin insan onuruna uygun biçimde yeniden düzenlenmesi istendi.
Milletvekilleri, ağır hasta, yaşlı ve engelli mahpusların yaşam ve sağlık haklarının güvence altına alınması, tahliye engellerinin kaldırılması ve infaz sisteminin insan onuruna uygun biçimde değiştirilmesi çağrısında bulundu.
Raporda, “Bir insanın yaşamı, ertelenen kararların bedeli olamaz” vurgusu yapıldı.
İlginizi Çekebilir